Teka 25: I <3 Lewica

Spis treści

Pressja Redakcji

Michał Zabdyr-Jamróz

Dlaczego prawica powinna kochać lewicę?

Z ideami jest tak jak z genami. Udana intelektualna prokreacja wymaga wymiany między ideowymi płciami, czyli prawicą i lewicą. Tylko heterointelektualizm ustrzeże nas przed skarłowaceniem. Kochajmy się!

Prawy do lewego

Jak być prawicowym heterointelektualistą? Weź jakąś teorię lewicową i pokaż, że może się ona przydać do sformułowania lub obrony prawicowych postulatów, albo przynajmniej do krytyki lewicowej praktyki.

Grzegorz Lewicki

Teoria krytyczna albo śmierć

Powinniśmy nauczyć się korzystać z teorii krytycznej, by w zrozumiały sposób przedstawiać swoje racje w świecie. Czyż Polacy-katolicy nie podlegają dziś opresji i wykluczeniu?

Błażej Skrzypulec

Emancypacja in statu nascendi

Gdyby lewica przemyślała Politykę natury Bruno Latoura (2009), uznałaby aborcję za niedopuszczalną. Płody zabierają głos w debacie o sobie i żądają emancypacji.

Marek Przychodzeń

Arystoteles, lewica, dialog

To, co mówił Marks, o wiele wcześniej i lepiej powiedział Arystoteles. A więc nie wszystko, co mówił Marks, jest takie głupie…

Paweł Rojek

Platonizm, stalinizm i konserwatywna awangarda

Prawicowa sztuka i polityka jest mimetyczna, a lewicowa − awangardowa. Czy nie da się jakoś uzupełnić platonizmu przez stalinizm? Co powstanie z takiego połączenia?

Błażej Skrzypulec, Wojciech Czabanowski

Sławomir Sierakowski i liberalny konsens

Analiza ideowej ewolucji założyciela „Krytyki Politycznej”: od budzącej sympatię pochwały polityczności po nieoczekiwane wykluczanie „homofobów” i „faszystów”.

Katarzyna Salwa

Szwedzki panoptykon

Sprytne wykorzystanie lewicowych idei Michela Foucaulta (1993: 235–273) do krytyki lewicowej praktyki szwedzkiego państwa opiekuńczego.

Lewy do prawego

Współczesna lewica dość nieoczekiwanie zainteresowała się chrześcijaństwem. Jest to niewątpliwie zachowanie bardzo heterointelektualne.

Michał Pospiszyl

Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o chrześcijaństwie…

…ale baliście się zapytać Žižka. Krótki przegląd strategii postsekularnych. Czego Agamben, Badiou i Žižek szukają u świętego Pawła?

Jan Maciejewski

Brzozowski i inni święci

Czasem lewicowy heterointelektualizm prowadzi do zgoła nieoczekiwanych rezultatów. Taki Stanisław Brzozowski na przykład po prostu się nawrócił.

Poza prawym i lewym

A może w ogóle podział na prawicę i lewicę jest przestarzały i należy go odrzucić? Może naszą przyszłością jest − powiedzmy − metrointelektualizm?

Wojciech Czabanowski, Błażej Skrzypulec

Polityka epistemiczna

Manifest formalizmu politycznego. Autorzy wywracają do góry nogami potoczne podziały i proponują nową mapę intelektualną świata. „Christianitas” sąsiaduje na niej z „Krytyką Polityczną”.

Wojciech Czabanowski

Gładkie ręce, Toast imieninowy dla Michała Zabdyr-Jamroza

Zaczęliśmy od tekstu Michała Zabdyr-Jamroza, kończymy toastem na jego cześć. Dwa programowe wiersze „korsarzy pojęć” i „dyskursywnych poliglotów”.

Co robić?

Tytuł tego działu nawiązuje oczywiście do tytułu pracy Włodzimierza Lenina (1949: 171–339), odwołującego się do głośnej powieści Mikołaja Czernyszewskiego (1951). Czy możliwa jest współpraca między dzisiejszą lewicą i prawicą? Prezentujemy osobliwy dwugłos: pastisz i przypowieść.

Adolf Romański

Dlaczego wolimy kaszankę od kawioru?

Pamiętacie sławne noworoczne życzenia Adolfa Romańskiego dla por. Jerzego Borewicza z 1980 roku? Mirosław Dzielski (1995: 171−180) sformułował w nich koncepcję uwłaszczenia nomenklatury. Romański dziś wraca i tłumaczy Borewiczowi, że w Polsce nie ma lewicy, z którą mogłaby współpracować prawica.

Łukasz Maślanka

Zejdźmy na ziemię

Tekst zaczyna się od przypowieści o spadkobiercy, a kończy się łajaniem antykolonialnej, to znaczy prawicowej, elity. Zamiast prowadzić wojny kulturowe, powinniśmy się wszyscy zgodnie zabrać do roboty.

Co czytać?

Poprosiliśmy o radę znanych autorów ze środowiska „Nowego Obywatela”, wielce zasłużonego pisma lewicowego. Otrzymaliśmy dwie zaskakujące listy lektur obowiązkowych.

Krzysztof Wołodźko

Historia lewicy w manifestach, powieściach i rozmowach

Wołodźko prowadzi nas przez powszechną tradycję lewicową, omawiając prace klasyczne i współczesne, dzieła programowe, literackie i naukowe. Wiele jego wyborów jest dość nieoczywistych.

Remigiusz Okraska

Tradycje polskiej lewicy

Okraska przyjął inną strategię i przypomniał teksty najważniejsze dla polskiej tradycji lewicowej. Nie da się ukryć, o niektórych z nich słyszymy pierwszy raz w życiu.

Karol Kleczka, Karol Wilczyński, Krzysztof Wołodźko, Sławomir Zatwardnicki

Czterej lewicowcy, w tym jeden święty

Wspólnymi siłami omawiamy cztery biografie wybitnych działaczy lewicowych. Jeden z nich był księdzem i trochę wahamy się, czy umieszczać go w tym towarzystwie.

Krakowski kredens

To już piąta rozmowa z naszego cyklu. Portret, jak zwykle, wykonał dla nas Dom Fotografii i Malarstwa Foto Bielec.

Nie szukam usprawiedliwienia

Z profesorem Hieronimem Kubiakiem rozmawiają Krzysztof Mazur i Paweł Rojek

Obszerna rozmowa z lewicowcem, profesorem socjologii i jedną z najważniejszych
osób w aparacie władzy PRL w latach osiemdziesiątych.

Ekspressje

Jak zwykle w tym dziale wiersze i krytyka literacka, tym razem jest jeszcze wywiad. Wiersze wybiera Krzysztof Koehler.

Adam Leszkiewicz

Księżycowe morza

Kolejny wiersz naszego stałego autora.

Zdzisław Mikłaszewicz

Wiersze

Pierwsza część wyboru wierszy warszawskiego poety.

Księga Szkocka nadal istnieje

Z Susaną H. Case rozmawia Anna Markwart

Pewna nowojorska poetka napisała tomik wierszy o przedwojennych lwowskich matematykach. Spotykali się oni w pewnej kawiarni i na serwetkach rozwiązywali fundamentalne zagadnienia.

Susana H. Case

Kawiarnia „Szkocka”

Wiersze o lwowskich matematykach. Stefan Banach lubił ciastka z truskawkami, a Alfred Tarski wolał placek z pomarańczami.

Jakub Lubelski

Bóg piszących

Zaskakująca analiza dzieł Jerzego Pilcha. Czyżby był on najwybitniejszym polskim pisarzem religijnym?

Wracamy do klasyków

Paweł Armada

Oblicza ezoteryzmu (2)

Druga część obszernego tekstu o Platonie, Ksenofoncie i Leo Straussie.

Wracamy do Solidarności

„Pressje” niestrudzenie promują idee Solidarności. W tej tece publikujemy dyskusję o książce Pawła Rojka, głosy krytyczne wobec naszej teki o Solidarności i – w dziale recenzji – omówienia dwóch książek na ten temat.

W. Julian Korab-Karpowicz

Ogólnoludzkie wartości i sprawiedliwość dla życia

Polska wersja ważnego eseju ukazującego aktualność idei Solidarności. Świat czeka na globalną Solidarność!

Michał Kaczmarczyk

Spór o dyskurs Solidarności

Dość przychylne omówienie książki Pawła Rojka o semiotyce Solidarności.

Sergiusz Kowalski, Ireneusz Krzemiński, Michał Łuczewski, Tadeusz Szawiel

Sąd nad Semiotyką Solidarności

Zapis debaty o książce Pawła Rojka, która odbyła się w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Paweł Rojek

W obronie Semiotyki Solidarności

Odpowiedź krytykom. Najwięcej dostaje się Michałowi Łuczewskiemu.

Repressje

Dział dyskusji i polemik wywołanych przez nasze teksty.

Jan Andrzej Kłoczowski, Zbigniew Stawrowski, Adam Workowski

Co powiedzieli o nas w Tischnerze?

Wypowiedzi z dyskusji nad Postmodernistyczną Solidarnością w Instytucie Tischnera. Jak zwykle dostało się naszemu duetowi Czabanowski-Skrzypulec.

Dominik Skorupa

Dardimandi Lecha Kaczyńskiego

Głos krytyczny wobec naszej próby rewitalizacji idei prometejskiej z przedostatniej teki. Co to jest gruzińskie dardimandi, dowiecie się z przypisu.

Kompressje

Recenzje książek. Tym razem prace o ideach, o Solidarności i oryginalna krakowska rozprawa filozoficzna.

A. Walicki, Pisma wybrane (Mateusz Kędzierski)

R. Chwedoruk, Ruchy i myśl syndykalizmu w Polsce (Stefan Sękowski)

W. J. Korab-Karpowicz, Historia filozofii politycznej (Paweł Armada)

I. Krzemiński (red.), Solidarność − doświadczenie i pamięć (Paweł Rojek)

S. Rosiek, Władza słowa (Paweł Rojek)

D. Kot, Podmiotowość i utrata (Krzysztof Cierlikowski)

Perysskop

Recenzje czasopism i – z rzadka− portali. Kilka redakcji po lekturze naszych omówień przestało nam przysyłać swoje nowe numery. Ciekawe dlaczego?

„Arcana” 2011, nr 2-3 (Adam Leszkiewicz)

„Fronda” 2011, nr 59 (Wojciech Czabanowski)

Histmag.org (Sebastian Gałecki)

„Kontakt” 2011, nr 16 (Jędrzej Grodniewicz)

„Kontakt” 2011, nr 17 (Karol Kleczka)

„Kronos” 2010, nr 4 (Aleksander Czerkawski)

„Kultūros Barai” 2011, nr 5 (Sabina Karmazinaitė)

„Nowe Państwo” 2011, nr 5 (Bartłomiej Malik)

„Nowy Obywatel” 2011, nr 2 (Wojciech Czabanowski)

„Polonia Christiana” 2011, nr 21 (Bartosz Bieliszczuk)

„Teofil” 2011, nr 1 (Karol Kleczka)

Tadeusz Pietkiewicz

Ю-651 opowiada (4)

Nie zapominamy, do czego doprowadziła próba realizacji ideologii marksizmu-leninizmu. Kontynuujemy wstrząsającą relację z łagru w Workucie.

Iwan Kulik

Filozof

Ukraiński malarz wraca z poruszającym opowiadaniem o domorosłym filozofie, studiującym bez wytchnienia Marksa, Lenina, Kautskiego i Babla.

Przemysław Brożek

Czy jesteś konserwatywnym lanserem?

Osoby, które odpowiedzą twierdząco na co najmniej dwie trzecie pytań, mogą w nagrodę odebrać w redakcji jeden z archiwalnych numerów pisma.