Spis treści

Pożegnanie

Arkady Rzegocki

Żegnamy Tomasza Mertę, który zginął tragicznie 10 kwietnia 2010 roku w katastrofie smoleńskiej. Tomasz Merta był osobą niezwykle ważną dla naszego środowiska. Literaturoznawca, filozof, myśliciel polityczny, niezwykły erudyta. Od lat wspierał nas swoją obecnością, radą, tekstami. Wielokrotnie uczestniczył w dyskusjach organizowanych przez Klub Jagielloński i kwartalnik „Pressje”. Był i wciąż pozostaje naszym mistrzem, przyjacielem, a także dobroczyńcą.

Pressja Redakcji

Krzysztof Mazur

Przyszłość jest tutaj!

Kryzys ekonomiczny 2008 roku był chwilowym prześwitem, który na moment objawił nam cały mrok i pustkę społeczeństwa konsumpcyjnego, Jedyną adekwatną odpowiedzią na kryzys jest odejście od kultury materialistycznej na rzecz powrotu do świata mocnych tożsamości w którym człowiek jest uważany także za istotę duchową. Wahadło historii przesuwa się w stronę wartości tradycyjnych. Polska ma szansę stać się awangardą zmiany!

Nowe Średniowiecze

Paweł Rojek

Sorokin ma rację! Wstęp do lektury Kryzysu Naszych Czasów

Pitirim Sorokin był przekonany, że kończy się epoka wartości zmysłowych, która rozpoczęła się w odrodzeniu, i zaczyna epoka wartości duchowych, czyli nowe średniowiecze. W tej tece „Pressji” próbujemy pokazać, że we współczesnej nauce, kulturze, gospodarce i polityce można obserwować symptomy przewidywanej przez Sorokina transformacji.

Pitirim A. Sorokin

Kryzys naszych czasów

Tekst słynnego amerykańskiego socjologa, którego myśl wyznacza obszar rozważań niniejszej teki. Sorokin wskazuje postępującą dezintegrację współczesnej mu kultury oraz wskazuje szanse wyjścia z kryzysu. Dziś potrzebujemy duchowej rewolucji, a nie drobnych korekt!

Wiaczesław I. Moisiejew

Filozoficzny zygzak Europy

Filozoficzny esej analizujący rozwój europejskiej myśli oraz wskazujący na dominujące tendencje we współczesnym sposobie filozofowania.

Reinhard Marx, Cyryl I, Muhammad Taqi Usmani

Gospodarka i wiara, głupcze!

Pokazujemy co Ci znaczący duchowni – katolik, prawosławny i muzułmanin – mają do powiedzenia światu w kontekście wielkiego kryzysu finansowego.

Błażej Skrzypulec

System czeka na wartości

Sorokin nie docenił możliwości przystosowawczych systemu społecznego. Przejścia między jego kolejnymi stanami nie dokonują się w sposób arbitralny, lecz określone są przez jego historię oraz całościowy układ relacji łączących elementy systemu. Jednak rzeczywiście system społeczny czeka na jakiś mocny system wartości – należy mu go jedynie wskazać.

Aleksander Czerkawski

Powrót do dawnych mistrzów. Przypadek Donalda Kuspita

Nie można prowadzić rozważań na temat kryzysu ponowoczesności i poszukiwać propozycji wyjścia z niego nie uwzględniając sztuki. Według Kuspita nastąpił koniec sztuki w krzywym zwierciadle i powrót do sztuki dojrzałej, humanistycznej i przede wszystkim pięknej.

Michał Zabdyr-Jamróz

Czy zmierzamy do prawno-ustrojowego nowego średniowiecza?

Czy zwiastunów powrotu do średniowiecza nie można zaobserwować również w dziedzinie tego, co określamy mianem konstytucji – w sferze
ustroju państwa i prawa?

Grzegorz Lewicki

Sieciowa teoria nowego średniowiecza

Tekst Lewickiego próbuje skonstruować oryginalną, eklektyczną i sieciową teorię nowego średniowiecza, która obejmuje neomediewalizm: historiograficzny, postmodernistyczny kulturowy, w teorii stosunków międzynarodowych, ekonomiczny, socjologiczny oraz filozoficzny.

Błażej Sajduk

Odbierzmy przyszłość!

Najczęstszym zarzutem, formułowanym pod adresem prognoz i ich twórców jest fakt, że znakomita większość z nich była błędna. Mimo to myślenie strategiczne jest kluczowe, nie tylko ze względu na oczekiwanie trafności prognoz, ale dlatego, że zmusza do pełniejszego zrozumienia teraźniejszości i przeszłości. Dziś cierpimy na niedostatek refleksji nad przyszłością.

Czym jest CIV?

Maciej Zięba OP

Papież skręca w trzecią drogę?

W encyklikach Benedykta XVI widać pewne napięcie pomiędzy apoteozą wolności a pochwałą interwencjonizmu państwowego; utopijnym postulatem stworzenia rządu światowego, który zapewni sprawiedliwość oraz realizmem politycznym.

Wojciech Czabanowski

Caritas in veritate i ekonomiczna demokracja.

Przewodnią myślą Caritas in veritate jest konieczność całościowego ujmowania zachodzących w erze globalizacji zjawisk społecznych w celu ich lepszego zrozumienia.  Utopijna wizja rządu światowego, czuwającego nad światowym pokojem i sprawiedliwością jest dla chrześcijanina drogowskazem, przypominającym o konieczności bezustannego poszukiwania lepszych form współżycia społecznego.

Ekspressje

Dział poezji i krytyki literackiej.

Adam Leszkiewicz

Zejście z chmur, Okna i ramki

Grzegorz Lewicki

Instytut Filozofii

Szymon Słomczyński

Modlitwa nadmorska

Teka Legutki

Ryszard Legutko jest ważną postacią dla środowiska Klubu Jagiellońskiego. Inspirujemy się nim, nie zgadzamy, przekraczamy.

Jan Polkowski

Ryszard Legutko jako konspirator

Laudacja wygłoszona podczas uroczystości 60. urodzin Profesora Ryszarda Legutki w Auli Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego 19 grudnia 2009 roku.

Alfabet Legutki

Zebraliśmy wypowiedzi różnorakich polskich intelektualistów – od prawa do lewa – na temat tego wybitnego profesora.

Marek Przychodzeń

Czy liberalizm niszczy wspólnotę? Wstęp do polemiki Legutki z Simpsonem

Spór pomiędzy Legutką a Simpsonem ma charakter zasadniczy i interpretacyjny. Czy da się pogodzić libertarianizm z komunitariańską wizją życia wspólnotowego?

Ryszard Legutko

Libertarianizm przeciwko wspólnocie.Polemika z Simpsonem

Libertarianizm sprzeciwia się hierarchii na poziomie państwa. Jako taki, kwestionuje też podstawy hierarchii na poziomie wspólnot. Ponieważ wspólnoty wymagają jakiejś formy hierarchii nie tylko po to, by istnieć, lecz także po to, by generować wartościową kulturę, libertarianizm z istoty nie
może być neutralny wobec kultury.

Peter Simpson

Wspólnota w nowym libertarianizmie.

Libertarianizm krytykowany przez Legutkę, nie jest tym o który Simpsonowi chodzi. Libertarianizm nie wyklucza komunitaryzmu!

Odpowiedź Legutce

Pavel Švanda

Ryszard Legutko i Czesi

Demokratyczna brzydota i inne eseje oferuje czeskiemu czytelnikowi znacznie więcej, niż tylko informacje o polskim konserwatyzmie. Analizy Legutki są więc dla nas bardzo pożyteczną lekturą, dzięki której dostrzeżemy zarysy nie tylko polskich, ale i niektórych czeskich problemów.

Marek Przychodzeń

Ryszard Legutko i dwie koncepcje wolności

Profesor Ryszard Legutko przejmuje w swoim Traktacie o wolności słynne rozróżnienie Izajasza Belina z 1958 roku na wolność negatywną i pozytywną.

Krakowski Kredens

Długo się uczę

Rozmowa z prof. Ryszardem Legutko przeprowadzona przez Krzysztofa Mazura i Pawła Rojka. Rozmawiamy o studiach, agentach, książkach i mszy trydenckiej.

Pressje ze wschodu

Strategia bezpieczeństwa narodowego Federacji Rosyjskiej do 2020 roku.

Strategia zatwierdzona dnia 12 maja 2009 roku przez prezydenta Dimitrija Miedwiediewa.

Nowelizacja Ustawy o obronie

Przyjęta przez Dumę Państwową Federacji Rosyjskiej 23 października 2009 roku, zatwierdzona przez Radę Federacji 30 października 2009 roku

Doktryna wojenna Federacji Rosyjskiej

Zatwierdzona Dekretem Prezydenta Federacji Rosyjskiej Dmitrija Miedwiediewa z 5 lutego 2010 roku.

Mateusz Tobiczyk

Zbieranie ziem radzieckich. Polityczne środki nacisku w odbudowie rosyjskich stref wpływu

Przyjęta przez prezydenta Dmitrija Miedwiediewa 12 maja 2009 roku Strategia bezpieczeństwa narodowego Federacji Rosyjskiej do 2020 roku wskazuje, że dla Rosjan najważniejsze jest odzyskanie utraconej pozycji światowego mocarstwa i determinacji w utrzymaniu stref wpływów przy pomocy wszelkich dostępnych środków.

Janusz Kowalski

Koniec „Przyjaźni”

Autor opisuje problemy z jakimi wiąże się zależność od rosyjskiego gazu.

Władimir A. Tumajew

Wypijmy za rosyjski gaz

Pieśń uznawana za nieoficjalny hymn Gazpromu.

Pressja z Zachodu

Sofie Czilwik, Maja Frick, Agnes Fuchsloch, Halina Heyn, Bjoern Kluever, Maria Krasnodębska, Alicja Kunzika, Maria Lohmeyer

Stosunki polsko-niemieckie. Nowe spojrzenia

Relacja z Szkoły Polsko-Niemieckiej. Niemieccy politycy są głęboko przekonani, że ich państwo zasługuje na większą siłę głosu w Unii niż państwa o mniejszej populacji takie jak Polska.

Kompressje

Dział recenzji. Czytamy i recenzujemy w zasadzie wszystko, co podeślą nam znajomi lub wydawcy.

A. Sorokin, Ruchliwość społeczna (Paweł Rojek)

Neusner, Rabin rozmawia z Jezusem (Stanisław Ruczaj)

Rewers, reż. B. Lankosz (Dominik Skorupa)

Głód, reż. S. McQueen (Anna Markwart)

„Arcana” 2010, nr 1 (Adam Leszkiewicz)

„Christianitas” 2009, nr 43 (Błażej Skrzypulec)

„Czterdzieści i Cztery” 2009, nr 2 (Paweł Rojek)

„Fronda” 2009, nr 53 (Błażej Skrzypulec)

„Krytyka Polityczna” 2009, nr 19 (Wojciech Czabanowski)

„Przegląd Polityczny” 2010, nr 99 (Marek Przychodzeń)

„Znak” 2010, nr 2 (Karol Kleczka)

Europata

Wyznania Europaty

Pierwsza część relacji naszego anonimowego korespondenta z Parlamentu Europejskiego.