Spis treści

Pressja Redakcji

Marta Soniewicka

Kierunek-wschód! Tam musi być jakaś cywilizacja

Zdecydowaliśmy się więc ten numer kwartalnika Pressje w całości poświęcić tematyce Wschodu, by przybliżyć trochę ten bliski i zarazem daleki nam obszar ziemi.

Impressje

Piotr Głuszkowski

Sołżenicyn – śmierć proroka

Śmierć rosyjskiego noblisty spotkała się w Polsce z dużym zaskoczeniem. Brak informacji sprawił, iż nawet dobrze wykształceni i oczytani Polacy byli przekonani, że autor Oddziału chorych na raka już od dawna nie żyje!

Julia Żylina-Chudzik

Trzy razy TAK – rzecz o współczesnym tradycjonalizmie rosyjskim

Czy rosyjska władza państwowa okazała się nieudolną akuszerką? Czy, rokujący wielkie nadzieje ideologów wszelakiej maści, lud rosyjski nijak nie mógł zrozumieć, że jest narodem, przez co tyle czasu zmarnował na bezpłodną wegetację w charakterze „materiału etnograficznego”?

Stanisław Pelc

Pycha, rozum, rewolucja. Moralna katastrofa Zachodu według Fiodora Dostojewskiego

Historiozofia Dostojewskiego stawia zatem w centrum zainteresowania pierwotny akt buntu przeciw Bogu, który jest początkiem drogi Zachodu i następnie źródłem nowoczesności.

Kamil Sokołowski

Polska i Wschód według Witkacego i jego postaci

Zdaniem Witkacego skłonienie się ku kulturze Zachodu i zachodniemu wariantowi religii chrystusowej stanowiło podstawowy błąd, odbijający się na dalszych losach kraju i jego mieszkańców.

Michał Wawrzonek

Juliusz Mieroszewski i jego koncepcja „ULB” – 30 lat później

Nasza ranga w UE będzie pochodną naszej pozycji na Wschodzie. A tę możemy wypracowywać poprzez zacieśnianie kontaktów i rozwój współpracy zarówno z Ukrainą, jak i Białorusią. W ten oto sposób aktualizuje się koncepcja ULB – w zupełnie nowych warunkach.

Olga Kich-Masłej

Stosunek Wilhelma Feldmana do kwestii ukraińskiej

Uznanie przez W. Feldmana aspiracji narodowych Ukraińców było świadectwem zrozumienia dla dokonujących się procesów kształtowania nowoczesnej świadomości narodowej Rusinów-Ukraińców, a bezpośrednim tego dowodem była akceptacja nowej nazwy.

Barbara Sokołowska

Huculszczyzna jest ciągłą obecnością…

Huculszczyzna – słowiańska Atlantyda, jest tworem i organizmem społecznym, wynikiem pewnej ideologicznej konstrukcji i, choć obie mają być […] idealne, przecież nie są doskonałe, już choćby dlatego, że nie mogą się oprzeć kataklizmowi zarówno natury, jak i historii.

Radosław Zenderwoski

„Okaleczone miasto”. Środkowoeuropejski los Cieszyna

Europa Środkowa jako archetyp wielokulturowości de facto popełniła samobójstwo. Żelazna kurtyna stała się jedynie jej płytą nagrobną.

Alvydas Jokubaitis

Sens niepodległości

Niepodległość polityczna jest dla narodów Europy Środkowo-Wschodniej dużo większym wyzwaniem niż dla Zachodnioeuropejczyków. Mieszkańcy regionu nie tylko wiedzą, jak trudno jest wywalczyć niepodległość polityczną, ale i uważają, że koniecznie należy podołać zadaniom dotyczącym jej uświadomienia moralnego i kulturalnego.

Rozmowy Pressji

Rosji nie trzeba się bać

Jadwiga Emilewicz i Paweł Bieliszczuk rozmawiają z Pawłem Kowalem

Opressje

Włodzimierz Marciniak

Odrodzenie imperium: obraz, krytyka i polityka

Kremlowska propaganda najwyraźniej chce przekonać świat, że tylko ekspansywna Rosja może być stabilna, a czasy Jelcynowskiej polityki „demokratycznej solidarności” minęły bezpowrotnie.

Daniel Klingebiel

Europejska Polityka Sąsiedztwa – alternatywa rozszerzania UE?

Ukraina musi zakończyć swoją politykę równego sprzymierzania się z UE i Rosją, aby zbliżyć się do jednej czy drugiej strony. Europejska Polityka Sąsiedztwa ma potencjał wpłynięcia na tę decyzję. To, czy Ukraina w przyszłości będzie mocnym członkiem „kręgu przyjaciół”, zależy od skuteczności Europejskiej Polityki Sąsiedztwa.

Zbigniew Dura

Rosja – Polska. Stosunki energetyczne w zakresie gazu ziemnego

Jeśli Rosja zdecyduje się całkowicie odciąć dostawy, ryzykuje utratą zaufania w swoich najcenniejszych rynkach zbytu, a później intensyfikacją poszukiwań substytutu gazu ziemnego.

Wojciech Łysek

Problem Krymu w relacjach rosyjsko-ukraińskich

Czy będziemy mieć do czynienia z kolejnym Kosowem – jak szumnie obwieszcza rosyjska prasa?

Repressje

Maria Sonevytsky

Żadnego innego domu: opowieść o Tatarach krymskich

Jesteśmy krymskimi Tatarami, nie mamy nigdzie indziej miejsca, do którego moglibyśmy pójść.

Artpressje

Andrzej Szczerski

Polska – Wschód: kilka uwag o sztuce XX wieku

Powinniśmy dostrzegać obecność polskich artystów i architektów w krajach na wschód od Polski, doceniając ich znaczenie zarówno dla kultury polskiej, jak i kultur narodowych krajów, w których działali.

Ekspressje

Iwan Kulik

Kniahini Marija żaliła się, że ciężko jest żyć pośród Ruskich, a babcia Oliana mówiła, że pośród Niemców byłoby kniaziom jeszcze trudniej, ponieważ Niemcy swojej służbie płacą, tam jest porządek.

Oliana

Grzegorz Lewicki

Mgła nad Moskwą

Kompressje

Roman Bielecki OP

Próba zbliżenia. Wyspa w reżyserii Pawła Łungina

Obcowanie z Bogiem sprzeczności: obecnym-nieobecnym, bliskim-dalekim, widzialnym-niewidzialnym, Bogiem, który pociesza, i tym, który dręczy, uzdrawia i torturuje, który mówi i nie udziela odpowiedzi.

Remigiusz Witkowski

Bunt, polityka, kultura

To przed wojną stworzył Giedroyc model funkcjonowania swoich redakcji. Długo był redaktorem„niepiśmiennym”, bardzo rzadko gościł na łamach
pism jako autor, potrafił natomiast skupić wokół tytułów grono współpracowników.