Rząd pod lupą. Ranking polityk publicznych 2025

W drugim roku rządów decydenci są już świadomi potrzeb i możliwości, a przy tym nie mierzą się jeszcze ze zmęczeniem opinii publicznej oraz niektórych polityków własnego obozu – ono wkrada się w ostatnim etapie rządów. Dodatkowo towarzyszy mu widmo rozpoczynającej się kampanii wyborczej, które ogranicza ambicje nowych reform i przenosi koncentrację na „dowiezienie” rozpoczętych projektów.

Te uwarunkowania powodują, że to właśnie „środkowy” okres władzy powinien być najbardziej produktywny i owocny w sukcesy, którymi rząd będzie się chwalił do końca swojej kadencji.

Jak co roku Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego (CAKJ) publikuje podsumowanie prac rządu w ramach serii Rząd pod lupą (RpL). W tegorocznej, ósmej edycji zdecydowaliśmy się na odświeżenie formuły, szukając nowych sposobów na opisanie złożonej rzeczywistości rządu, przy jednoczesnym zachowaniu twardego kręgosłupa analitycznego projektu.

Nasi eksperci niezmiennie kierują się trzema regułami: oceniamy polityki publiczne, a nie poszczególnych ministrów; analizujemy reformy na etapie realizacji, a nie zapowiedzi; wreszcie – stawiamy na syntezę, dlatego RpL nie jest opisem encyklopedycznym, lecz wyborem najważniejszych z ważnych działań.

Co do zmian w metodyce:

Po pierwsze, w najnowszej edycji zdecydowaliśmy się odejść od „szkolnych” ocen na rzecz skali 1-10, co pozwala na bardziej precyzyjne różnicowanie ocen i odcięcie się od uproszczonych, a często mylących skojarzeń jakie rodzą szkolne stopnie.

Po drugie, ważną zmianą jest dodanie serii syntez oceniających rząd w aspekcie „horyzontalnym”. Sprawność rządu to coś więcej niż prosta suma działań poszczególnych resortów. Nowy blok analiz przygotowany przez zespół CAKJ pozwala wyjść poza silosowe myślenie o poszczególnych sektorach i ocenić fundamenty rządzenia: zarządzanie strategiczne i kryzysowe, jakość komunikacji, wiarygodność w realizowaniu programu oraz kulturę współpracy z innymi organami władzy. To tutaj sprawdzamy, czy rząd działa jako spójny organizm, czy jedynie jako zbiór osobnych wysp.

Po trzecie, zdecydowaliśmy się zmienić sposób obliczania oceny końcowej. Wprowadzenie nowego bloku horyzontalnego wymusiło odejście od średniej arytmetycznej, która zrównywała wagę wszystkich ocen. Wobec liczebnej przewagi analiz sektorowych (19) nad horyzontalnymi (5) uznaliśmy, że te drugie – obejmujące aspekty strategiczne i przekrojowe – mają kluczowe znaczenie z perspektywy funkcjonowania państwa. Nowy model obliczeń gwarantuje, że zagadnienia te nie zostaną statystycznie zdominowane.

Po czwarte, zdecydowaliśmy się na nieznaczne wydłużenie tekstów. Wciąż są one syntezami podsumowującymi najważniejsze a nie wszystkie działania rządu na określonych odcinkach, ale większa liczba znaków umożliwia autorom bardziej precyzyjną argumentację.

Po piąte, wprowadziliśmy obok ocen także sygnalizację zmiany poprzez wprowadzenie określeń poprawa/pogorszenie/stabilność, aby zaznaczyć tendencje w danej polityce publicznej względem poprzedniego roku.