Dwukadencyjność PLUS: pakiet lokalnej demokracji

W 2025 r. w polskim parlamencie złożono dwie inicjatywy w tym zakresie. Pierwsza z nich to Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy (druk nr 1529) złożony w Sejmie przez Polskie Stronnictwo Ludowe 4 lipca 2025. Projekt poddany został konsultacjom społecznym, w których spotkał się ze sprzeciwem zdecydowanej większości spośród 2779 oceniających regulację obywateli. Mimo to 12 września został skierowany przez Sejm do dalszych prac, a 4 grudnia 2025 roku Komisja Nadzwyczajna ds. Zmian w Kodyfikacjach rekomendowała przyjęcie projektu.

Pod koniec roku, dokładnie 28 listopada, w tej samej sprawie z inicjatywy Senatu do Sejmu trafił kolejny projekt ustawy: Senacki projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (druk nr 2080). Jest on co do założeń i uzasadnienia właściwie tożsamy z poprzednim przedłożeniem, należy więc go postrzegać w kategoriach wzmocnienia presji na rzecz uchwalenia postulowanej zmiany prawa. Do 31 grudnia 2025 r. trwają konsultacje społeczne w tej sprawie.

Jak wziąć udział w konsultacjach społecznych?

By wypowiedzieć się w sprawie powyższej ustawy należy:
1. Wejść na stronę konsultacji społecznych w witrynie Sejmu RP.
2. Odszukać na liście konsultowanych projektów Senacki projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (druk nr 2080).
3. Wybrać przycisk „Ankieta”.
4. Za pośrednictwem Profilu Zaufanego, aplikacji mObywatel, bankowości elektronicznej, E-dowodu lub Use eID zalogować się do systemu konsultacji społecznych.
5. Odpowiedzieć na pytania zawarte w ankiecie i przesłać formularz.

Chcesz włączyć się w ocenę prawa i na bieżąco otrzymywać informacje o tym, jak działa system sejmowych konsultacji i jakie projekty trafiły do zaopiniowania przez obywateli? Zapisz się na newsletter projektu „Sejm – nowe otwarcie”.

Zwolennicy likwidacji limitu dwóch kadencji posługiwali się argumentami dotyczącymi potrzeby większej demokratyzacji życia lokalnych społeczności. W ich optyce ograniczenie biernego prawa wyborczego dla dotychczasowych wójtów, burmistrzów i prezydentów miast oznacza ograniczenie podmiotowości mieszkańców w zakresie podejmowania swobodnych decyzji dotyczących tego, kto ma rządzić ich lokalną wspólnotą.

Odpowiadając na te prodemokratyczne i prosamorządowe deklaracje przedstawiamy niniejszym szereg propozycji, które w większym stopniu niż likwidacja limitu dwóch kadencji zwiększyłyby podmiotowość mieszkańców lokalnych wspólnot. W razie ewentualnego osiągnięcia przez dyskutowany projekt ustawy poparcia politycznego w parlamencie można rozważyć ich wdrożenie jako mechanizmów komplementarnych i równoważących potencjalne negatywne skutki likwidacji limitu dwóch kadencji.