Witamy na stronie Klubu Jagiellońskiego. Jesteśmy niepartyjnym, chadeckim środowiskiem politycznym, które szuka rozwiązań ustrojowych, gospodarczych i społecznych służących integralnemu rozwojowi człowieka. Portal klubjagiellonski.pl rozwija ideę Nowej Chadecji, której filarami są: republikanizm, konserwatyzm, katolicka nauka społeczna.

Zachęcamy do regularnych odwiedzin naszej strony. Informujemy, że korzystamy z cookies.

Czas przełomów. Wpływ pandemii i wojny na trendy gospodarcze

Czas przełomów. Wpływ pandemii i wojny na trendy gospodarcze
COVID-19 i wojna na Ukrainie skłoniły nas do stworzenia platformy dyskusji nad naturą i konsekwencją trwających zmian. Niniejsza publikacja jest efektem namysłu nad tym, w którą stronę będą zmierzać trendy gospodarcze.

Kiedy w grudniu 2019 r. do Europy dotarły informacje o tajemniczym wirusie w Chinach, niewielu sądziło, że świat stanie w obliczu ogromnego wyzwania. Konsekwencje pandemii daleko wykroczyły poza obszar zdrowia publicznego. Gdy wydawało się, że wychodzimy z kryzysu nastąpiła agresja Rosji na Ukrainę, która wywoływała znaczące reperkusje gospodarcze na całym świecie. Poniższa publikacja jest efektem namysłu osób z środowiska Klubu Jagiellońskiego i zaproszonych ekspertów nad tym, jakie są konsekwencje przełomowych zmian w polityce gospodarczej i w którą stronę będą zmierzać trendy gospodarcze.

[PRZECZYTAJ RAPORT CENTRUM ANALIZ KJ PT. „CZAS PRZEŁOMÓW. WPŁYW PANDEMII I WOJNY NA TRENDY GOSPODARCZE”]

Konieczność zahamowania transmisji COVID-19 spowodowała, że niemal wszystkie państwa świata zdecydowały się na bezprecedensowy krok, jakim był lockdown. Na wiele tygodni aktywność gospodarcza zamarła. Zamknięcie dużej części gospodarki spowodowało konieczność reakcji państwa w celu utrzymania dotychczasowych perspektyw rozwojowych. Bezprecedensowe środki, jakie zostały podjęte – z zaciągnięciem wspólnego długu przez Unię Europejską na czele – jasno wskazywały, że gospodarcza rzeczywistość już nie będzie taka sama. Szczepionki, leki i doświadczenie sprawiły, że coraz lepiej radzący sobie z pandemią świat zaczął z nadwyżką nadrabiać zaległą konsumpcję. Faza skokowego odzyskiwania dynamiki gospodarczej zrodziła kolejne wyzwania. Nienaoliwione łańcuchy dostaw zacierały się, a rozpędzająca się inflacja spowodowała, że trudno było mówić o powrocie do tego, co znane.

Gdy wydawało się, że w końcu wychodzimy z kryzysu, na horyzoncie pojawił się kolejny „jeździec apokalipsy”. Pełnoskalowa agresja Rosji na Ukrainę wywoływała istotne reperkusje gospodarcze nie tylko w regionie Europy Wschodniej, ale na całym świecie. Zagrożenie kryzysem żywnościowym, bezprecedensowe sankcje nałożone na Rosję, unijny kurs na derusyfikację surowcową dodatkowo podniosły inflację. Przełomowe zmiany w polityce gospodarczej zbiegły się w czasie ze zmianami w samej myśli ekonomicznej. Na popularności zyskują nowe koncepcje, a stare założenia odchodzą do lamusa. Wielu na zachodzące zmiany patrzy z nadzieją, inni z niepokojem.

Bezprecedensowe zmiany, jakie obserwujemy, skłoniły Klub Jagielloński do stworzenia platformy dyskusji nad naturą i konsekwencją trwających zmian. Publikacja, którą oddajemy w Państwa ręce, jest efektem namysłu osób z naszego środowiska i zaproszonych ekspertów nad tym, w którą stronę będą zmierzać trendy gospodarcze. Teksty, które składają się na publikację, zawdzięczamy nie tylko autorom, ale także kilkudziesięciu ekspertom, którzy podczas kilku seminariów pomogli nam skonfrontować hipotezy z różnymi perspektywami.

Niniejsze opracowanie ma ambicję rozpocząć debatę, szczególnie że oddajemy je w momencie, kiedy wciąż wojna trwa i liczba znaków zapytania przeważa nad tym, co wydaje się przesądzone. Jednak niezależnie od skali zmian możemy obiecać, że kolejne istotne gospodarcze zmiany będą przedmiotem kolejnych prac analitycznych Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego. W tych niespokojnych czasach chcemy być aktywnymi uczestnikami dyskusji, która zdefiniuje nową gospodarkę po pandemii i wojnie.

Raport składa się z poniższych tekstów:

Jakub Jakóbowski, „Europa między amerykańskim i chińskim decouplingiem. O postępującej kontrolowanej deglobalizacji”;

Dominik Cheda, „Konkurencyjność europejskiej gospodarki zagrożona. O konflikcie gospodarczym UE z USA”;

Andrzej Zybała, „COVID-19 i wojna za granicą podkreślają znaczenie odporności. O trajektorii polityk publicznych w Polsce”;

Marcin Kędzierski, „Potrzebujemy sojuszu państwa i społeczeństwa. O przejmowaniu usług publicznych przez rynek”;

Michał Możdżeń, „Walka z kryzysem wymaga zwiększenia podatków. O ograniczeniach dla polskich finansów publicznych”;

Wojciech Paczos, „Po pierwsze: inwestycje w ludzi. O konieczności zmiany priorytetów polskich finansów publicznych”;

Marcin Wroński, „Kredyty hipoteczne narastającym obciążeniem dla polskich rodzin. O źródłach i konsekwencjach inflacji”;

Hanna Cichy, „Ceną walki z inflacją będzie spowolnienie gospodarcze. O interakcji pomiędzy polityką monetarną i fiskalną”;

Łukasz Zaborowski, „Ucieczka metropolii i zaginione regiony. O potrzebie polityki rozwoju (całego) kraju”;

Karol Wałachowski, „Polska już nie dzieli się na Wschód i Zachód. O rosnącej nierównowadze centrum-peryferia”;

Paweł Musiałek, „Czasy drogiej energii w Europie szybko się nie skończą. O energetycznym krajobrazie czasów pandemii i wojny na Ukrainie”;

Daniel Radomski, „Uważajmy na uzależnienie od gazu. O perspektywach dla polskiej energetyki po 2025 r.”;

Joanna Mazurkiewicz, „Inwestycje, infrastruktura i informacja. O skutecznej walce z ubóstwem energetycznym”;

Michał Wojtyło, „Kryzys energetyczny pcha Europę w stronę interwencjonizmu. O ogromnych kosztach walki z rekordowymi cenami energii”;

Magdalena Maj, „Windfall tax ma zapewnić sprawiedliwość w niespokojnych czasach. O koncepcji nadmiarowych zysków w dobie sankcji”.

 

Publikacja powstała w ramach projektu „Nowa gospodarka po pandemii", nad którym patronat objął i udzielił finansowego wsparcia Polski Fundusz Rozwoju S.A.

Tym utworem dzielimy się otwarcie. Utwór (z wyłączeniem grafik) jest udostępniony na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 4.0 Międzynarodowe. Zachęcamy do jego przedruku i wykorzystania. Prosimy jednak o podanie linku do naszej strony oraz przedrukowanie niniejszej informacji.

Paweł Musiałek

Od 2009 r. aktywnie działa w Klubie Jagiellońskim, od 2015 r. zasiada w jego zarządzie. Od 2017 r. pełni równocześnie funkcję dyrektora think tanku Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego, gdzie koordynuje projekty badawcze, zarządza zespołem ekspertów CAKJ, a także komentuje w mediach wydarzenia w Polsce i na świecie. Regularnie publikuje swoje analizy na portalu klubjagiellonski.pl, a nieregularnie...

Michał Wojtyło

Redaktor portalu opinii Klubu Jagiellońskiego. Członek Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego. Absolwent elektrotechniki na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, stosunków międzynarodowych oraz gospodarki i administracji publicznej na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie. Autor analiz z zakresu przede wszystkim polityki energetycznej i zagranicznej.

Jakub Jakóbowski

Wicedyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich. Absolwent Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego (UW) oraz kierunku Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze w Szkole Głównej Handlowej (SGH). Doktor nauk o polityce i administracji. Stypendysta Taiwan Fellowship na Soochow University w Tajpej, prowadzi wykłady na studiach podyplomowych na UW i SGH. W latach 2012–2015 pracował w...

Dominik Cheda

Absolwent prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim i Krajowej Szkoły Administracji Publicznej. Przez ponad 5 lat urzędnik Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, gdzie zajmował się politykami gospodarczymi UE. Zajmował się m.in. koordynacją stanowiska Polski w negocjacjach wyjścia Wielkiej Brytanii z UE oraz brał udział w pracach nad koncepcją autonomii strategicznej UE....

Andrzej Zybała

Kierownik Katedry Polityki Publicznej Szkoły Głównej Handlowej. Autor książek Polityki publiczne w Polsce: kultura, rządzenie, rozwój. Szanse i zagrożenia w czasach złożoności i niepewności z 2021 r. oraz Polski umysł na rozdrożu. Wokół kultury umysłowej w Polsce. W poszukiwaniu źródeł niepowodzeń części naszych działań publicznych.

Marcin Kędzierski

Współzałożyciel i ekspert Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego. Stały autor portalu opinii Klubu Jagiellońskiego oraz stały współpracownik czasopisma idei „Pressje”. Doktor nauk ekonomicznych, adiunkt w Katedrze Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Były prezes Klubu Jagielońskiego oraz były dyrektor Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego. Prywatnie mąż i ojciec...

Michał Możdżeń

Ekonomista, politolog, doktor nauk ekonomicznych. Adiunkt w Katedrze Polityk Publicznych Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Autor publikacji naukowych z obszaru ekonomii politycznej, analizy polityk publicznych, zarządzania publicznego i nowego instytucjonalizmu. Współzałożyciel Polskiej Sieci Ekonomii.

Wojciech Paczos

Makroekonomista, Associate Professor w Cardiff University i adiunkt w Instytucie Nauk Ekonomicznych PAN. Obronił doktorat w European University Institute we Florencji. Współzałożyciel fundacji „Dobrobyt na Pokolenia”.

Marcin Wroński

Doktor ekonomii, wykładowca SGH. Badania empiryczne, polityka gospodarcza, #WIBOR i inflacja, ciekawe książki, długie spacery i kampery.

Hanna Cichy

Starsza analityczka ds. gospodarczych w Polityce Insight. Analizuje dane makroekonomiczne, zajmuje się finansami publicznymi i rynkiem pracy. Interesuje się również polityką społeczną i oceną skutków regulacji. Absolwentka ekonomii i ekonomicznej analizy prawa w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie

Łukasz Zaborowski

Geograf, planista, regionalista. Ekspert Instytutu Sobieskiego, wykładowca Akademii „Ignatianum” w Krakowie. Prezes Radomskiego Towarzystwa Naukowego. Naukowo zajmuje się strukturą przestrzenną kraju w ujęciach historyczno-kulturowym, osadniczym i administracyjnym. Jest autorem koncepcji korekty podziału terytorialnego na szczeblu województw. Jako ekspert porusza się w dziedzinach rozwoju regionalnego,...

Karol Wałachowski

Współgospodarz podcastu Międzymiastowo. Ekspert Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego ds. polityki miejskiej i samorządów. Członek Rady Klubu Jagiellońskiego. Asystent w Katedrze Polityki Ekonomicznej i Programowania Rozwoju Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.

Daniel Radomski

Ekspert ds. budownictwa i energetyki. Absolwent Budownictwa w specjalności drogowej oraz Elektrotechniki na Politechnice Warszawskiej. Projektant drogowy.

Joanna Mazurkiewicz

Doktor nauk ekonomicznych. Jej zainteresowania badawcze obejmują zrównoważony rozwój, funkcjonowanie rynków energetycznych i ewaluację instrumentów polityki energetycznej. Realizowała projekty badawcze dla instytucji międzynarodowych i samorządu terytorialnego.

Magdalena Maj

Kierownik zespołu klimatu i energii w Polskim Instytucie Ekonomicznym. Doświadczenie zdobywała pracując w Holandii w startupie technologicznym, w czeskim przedsiębiorstwie energetycznym i firmach konsultingowych w Polsce. Absolwentka Politechniki Warszawskiej z tytułem inżyniera energetyki oraz Politechniki Śląskiej i Instituto Superior Técnico w Lizbonie z tytułem magistra energetyki i zarządzania.