„Demokraci są silni słabością Trumpa”. Co wybory połówkowe zmienią w amerykańskiej polityce?
Wybory połówkowe w Stanach Zjednoczonych zdeterminują układ sił w amerykańskiej polityce i pokażą, do jakiego stopnia władza Donalda Trumpa zostanie ograniczona. Choć przejęcie Izby Reprezentantów przez Demokratów wydaje się bardzo prawdopodobne, znacznie ciekawsza walka rozegra się o Senat. Demokraci mają szansę odzyskać w nim większość, ale nie będzie to łatwe ze względu na geografię tegorocznych wyborów, a także fakt że Republikanie zgromadzili znacznie większe środki na kampanię i mogą obronić swoje mandaty w kluczowych stanach.

To są ważne wybory z perspektywy całego układu politycznego, ponieważ zdeterminują, jak będzie wyglądała sytuacja polityczna w Stanach Zjednoczonych. Przede wszystkim zdecydują o tym, do jakiego stopnia władza prezydenta Trumpa zostanie ograniczona.
To, że demokraci odbiją Izbę Reprezentantów, jest bardzo prawdopodobne, między innymi przez to, że partia urzędującego prezydenta w ostatnich dziesięcioleciach niemal zawsze traci w wyborach połówkowych, z pojedynczymi wyjątkami. Pytanie dotyczy oczywiście Senatu.
Senat jest tutaj kluczowy w kontekście nominacji do sądów federalnych, ambasadorskich, ale również w kontekście prowadzenia polityki zagranicznej. Prawdopodobnie najważniejszy jest jednak w kontekście dynamiki politycznej wewnątrz Stanów Zjednoczonych.
Jeśli demokraci rzeczywiście odbiją Senat, będzie to oznaczało, że będą mogli mianować przewodniczących komisji, wzywać urzędników administracji na przesłuchania, a także nie akceptować pewnych nominacji prezydenckich.
Innymi słowy, to, czy demokraci odbiją Senat, zdecyduje o tym, do jakiego stopnia uruchomiona zostanie wewnętrzna walka polityczna w Ameryce. Chodzi o to, na ile administracja prezydenta Trumpa będzie zajmowała się rządzeniem, a na ile wewnętrznym konfliktem politycznym z demokratami w Senacie i Izbie Reprezentantów.
Demokraci są silni słabością Trumpa
Jeśli chodzi o samą dynamikę wyborów, jest ona rzeczywiście bardzo niekorzystna dla administracji Trumpa i republikanów. Demokraci mogą wygrać Senat, chociaż są to dla nich bardzo trudne wybory. Muszą odzyskać wiele miejsc, również w stanach tradycyjnie uznawanych za te republikańskie.
Obecnie duża część analityków mówi, że jest więcej niż prawdopodobne, iż demokraci odzyskają władzę nad Senatem. Wynika to między innymi z ocen prezydentury Trumpa. Wszelkie badania pokazują, że Amerykanie negatywnie oceniają prezydenta również w tych kwestiach, które były najważniejszymi punktami jego kampanii wyborczej. Chodzi przede wszystkim o obniżenie kosztów życia, ale również o politykę zagraniczną i wojny, o których mówi Trump. To są dziedziny, w których Amerykanie negatywnie oceniają wybranego przez siebie prezydenta.
Paliwem i dopalaczem demokratów jest duża mobilizacja do walki antytrumpowskiej. Pomaga to kandydatom, z których część wyraźnie dystansuje się od Donalda Trumpa, żeby nie tracić poparcia. Myślę, że demokraci są silni słabością Trumpa.
Nie oznacza to jednak, że demokratom udało się odbudować spójność i zebrać wokół jednego politycznego projektu – ich partia dalej pozostaje podzielona. Trwają teraz przepychanki i próba sił pomiędzy bardzo progresywnym skrzydłem aktywistów demokratycznych a bardziej mainstreamową, centralną częścią ugrupowania. Widać to w wielu różnych okręgach.
Przykładem jest Michigan, gdzie startuje kontrowersyjny, a jednocześnie progresywny Abdul El-Sayed, należący właśnie do tej progresywnej części Partii Demokratycznej. Są też inne przykłady. Maine jest tradycyjnie bardzo niebieskim, bardzo demokratycznym stanem, a mimo to odbywa się tam wyścig z niezłą kandydatką republikańską. Wystarczy, że pojawi się dobra kandydatka republikańska, a rywalizacja potrafi stać się wyrównana nawet w stanach, które zwykle głosują na demokratów.
Nie jest więc tak, że demokratom udało się zebrać pod jednym sztandarem, jeśli tym sztandarem nie jest antytrumpizm. To właśnie wciąż pozostaje głównym czynnikiem mobilizującym ich wyborców.
Republikanie próbują zasypać różnicę pieniędzmi
Mimo niekorzystnej dla republikanów dynamiki politycznej nie można jeszcze przesądzać wyniku. Po pierwsze, ze względu na to, w których stanach odbywają się wybory, są to trudne wybory dla demokratów. Republikanie zmobilizowali także znacznie więcej środków, szczególnie na ostatniej prostej kampanii.
Republikanie wydali o połowę więcej niż demokraci. Próbują zasypać dystans polityczny pieniędzmi. To może zadziałać. Pieniądze republikanów mogą pomóc w kluczowych miejscach, np. w Teksasie. Nie można wykluczyć scenariusza zwycięstwa republikanów w Senacie, nawet jeżeli obecna dynamika wyborcza wydaje się dla nich niekorzystna.
Więcej konfliktu w Waszyngtonie, mniej uwagi dla Europy?
Jeżeli demokraci jednak przejmą Senat, można spodziewać się większego skupienia amerykańskiej polityki na sprawach wewnętrznych. Senat będzie miał oczywiście kompetencje związane z polityką zagraniczną, ale jego głównym celem stanie się prawdopodobnie kontestowanie administracji Donalda Trumpa. Innymi słowy, nastąpi pewnego rodzaju eksplozja polaryzacji, ponieważ siły obu stron się wyrównają. Demokraci będą mieli Kongres, a Republikanie Biały Dom.
Być może polityka wobec Polski, Europy i Ukrainy będzie wówczas prowadzona w dużej mierze siłą dotychczasowej inercji. Stworzyłoby to szansę na stabilizację, o ile kwestie te pozostaną poza głównym nurtem sporów politycznych w Stanach Zjednoczonych. Mogłoby to również sprzyjać utrzymaniu względnie proatlantyckiego kursu, charakterystycznego dla amerykańskiej polityki zagranicznej w ostatnich dekadach.
Publikacja nie została sfinansowana ze środków grantu któregokolwiek ministerstwa w ramach jakiegokolwiek konkursu. Powstała dzięki Darczyńcom Klubu Jagiellońskiego, którym jesteśmy wdzięczni za możliwość działania.
Dlatego dzielimy się tym dziełem otwarcie. Ten utwór (z wyłączeniem grafik) jest udostępniony na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 4.0 Międzynarodowe. Zachęcamy do jego przedruku i wykorzystania. Prosimy jednak o podanie linku do naszej strony.