Reset zamiast przejęcia. Oto prawdziwy plan naprawy Trybunału Konstytucyjnego
– Nie widzimy dzisiaj po stronie głównych aktorów politycznych chęci naprawy instytucji, jaką jest Trybunał Konstytucyjny, a jedynie chęć jej przejęcia. Motywacji obrony praworządności nie widzę ani po stronie obozu rządzącego, ani po stronie Prawa i Sprawiedliwości – mówił w Kanale Otwartym Paweł Musiałek, prezes Klubu Jagiellońskiego.
W ubiegły czwartek gościem Kamili Baranowskiej w Kanale Otwartym był prezes Klubu Jagiellońskiego Paweł Musiałek, który odpowiadał na pytania o to, kto łamie dziś konstytucję, a kto jej broni. Czy są szanse na reset konstytucyjny i jak mógłby on wyglądać w praktyce?
Wojna o Trybunał Konstytucyjny
Paweł Musiałek przestrzega przed pułapką dyskusji na temat Trybunału Konstytucyjnego, która może odrywać ją od szerszego, tak ważnego w tej sprawie kontekstu:
– Najważniejsze jest tutaj pytanie, do czego zmierza jedna i druga strona. Myślę, że można postawić tezę, że wszyscy poza Konfederacją i Razem traktują tę instytucję instrumentalnie – jako miejsce, które należy odbić z rąk przeciwnika, a nie jako miejsce, które powinno mieć taką rolę, jaką przewiduje konstytucja.
– Decyzja rządu o tym, żeby wyroków [Trybunału Konstytucyjnego – przyp. red.] nie respektować, budzi kontrowersje od lat. Przyzwyczailiśmy się do sytuacji, w której rząd działa tak, jakby tego Trybunału nie było. Z jego punktu widzenia jest to sytuacja komfortowa. Po co naprawiać i odbudowywać autorytet instytucji, która potencjalnie mogłaby zablokować działania rządu – dodawał.
Siłowe przejęcie to realny scenariusz
Prezes Klubu Jagiellońskiego nie wyklucza scenariusza siłowego przejęcia Trybunału Konstytucyjnego przez rząd. Zauważa, że opcji jego przeprowadzenia może być wiele, ale najciekawszym pytaniem pozostaje nadal przypuszczalne stanowisko sędziów:
– Jak zachowają się sędzowie wybrani przez poprzednią władzę? Ta grupa nie jest jednolita. Wiemy już, że dochodzi tam do pęknięć. Pewnie nie każdy czuje lojalność wobec prezesa TK i w związku z tym istnieje podejrzenie, że ci starzy sędziowie mogą zagrać z nowymi, licząc na pewną przychylność w traktowaniu własnego mandatu w przyszłości.
– Nie wykluczam działania siłowego, bo może się okazać, że jedyną opcją, żeby ominąć blokadę do zwołania zgromadzenia ogólnego i przyjęcia pewnych decyzji korzystnych dla odbicia TK, będzie konieczność zneutralizowania Bogdana Święczkowskiego – zauważał Musiałek.
Jeśli reset konstytucyjny, to jaki?
Paweł Musiałek zauważył, że w dyskusji o TK musi wybrzmiewać fakt, że instytucja ta nie ma prawa dobrze funkcjonować, jeżeli różne strony sporu nie zaczną respektować przypisanej jej roli:
– Żeby odbudować jej legitymizację, należałoby po prostu wybrać skład [sędziowski – przyp. red.] od początku, bo to zapętlanie się z dublerami, postdublerami – to właśnie to stworzyło ten chaos prawny, którego nie warto rozsupływać teraz i dociekać, w którym miejscu zdarzył się jakiś delikt prawny, który należałoby naprawić.
– W ten sposób można było o sprawie myśleć na początku obecnej kadencji Sejmu. Ja przypominam też tu rekomendacje Komisji Weneckiej, które mówiły o tym, że wystarczy tych dublerów usunąć, wstawić tych z 2015 roku prawidłowo wybranych. Wówczas mielibyśmy problem z Trybunałem rozwiązany, ale to się nie wydarzyło –przypominał prezes Klubu Jagiellońskiego.
Jak sam zauważa, obecnie jest już za późno. Dlatego tym bardziej pomysł resetu konstytucyjnego powinien być traktowany jako jedno z lepszych rozwiązań całej zawiłej sytuacji z Trybunałem Konstytucyjnym.
– Propozycja resetu, którą przedstawił Morawiecki, jest dobra. Wiele jej punktów respektuję, ale jest w niej jeden kontrowersyjny – ten mówiący o tym, że jeśli nie uda się wybrać większością kwalifikowaną, to prezydent może rozwiązać Sejm.
To jest moim zdanie bardzo daleko idące rozwiązanie, dające prezydentowi bardzo dużą władzę. Ale poza tym ten korpus rozwiązań jest naprawdę solidny. Także Konfederacja mówi mniej więcej o takim modelu – ocenia Paweł Musiałek.
Publikacja nie została sfinansowana ze środków grantu któregokolwiek ministerstwa w ramach jakiegokolwiek konkursu. Powstała dzięki Darczyńcom Klubu Jagiellońskiego, którym jesteśmy wdzięczni za możliwość działania.
Dlatego dzielimy się tym dziełem otwarcie. Ten utwór (z wyłączeniem grafik) jest udostępniony na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 4.0 Międzynarodowe. Zachęcamy do jego przedruku i wykorzystania. Prosimy jednak o podanie linku do naszej strony.
