Szkolne dzienniki, finansowanie samorządów i obywatelski projekt dot. myśliwych. Co w Sejmie po wakacjach?

Po sejmowych wakacjach odbyły się już dwa posiedzenia Sejmu. Do parlamentu trafiły nowe projekty, które obywatele i organizacje opiniować mogą w toku sejmowych konsultacji społecznych. Wśród najciekawszych z nich znalazły się m.in. ustawy Polski 2050 i Rozwoju Plus dot. samorządów, obywatelski projekt nowelizacji prawa łowieckiego, dwie ustawy Konfederacji dot. emerytur oraz projekt dot. zmian w zagospodarowaniu przestrzennym. Na końcu dzisiejszej listy znajdziecie też kilka ustaw, które trafiły do konsultacji jeszcze w wakacje, a więc termin na ich opiniowanie minie już niebawem.

Niniejszy tekst to kolejna edycja newslettera legislacyjnego, który wysyłamy regularnie do osób zainteresowanych procesem stanowienia prawa i udziałem obywateli w kształtowaniu przepisów, nad którymi pracuje parlament. Zostaw swój adres, by otrzymywać kolejne maile!

Czy emeryci powinni płacić składkę rentową?

Na minionym posiedzeniu Sejmu Konfederacja przedstawiła poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (RPW/31543/2026, link do podstrony). Nowelizacja przewiduje zwolnienie pracujących emerytów z obowiązku płacenia składki rentowej.

Autorzy argumentują, że kilkaset tysięcy pracujących polskich emerytów wciąż ją opłaca, choć jednocześnie zgodnie z prawem nie mogą w przyszłości skorzystać z renty z tytułu niezdolności do pracy, bo nie dotyczy ona osób z prawem do emerytury.

Według projektodawców zmiana prawa oznaczałaby roczną oszczędność dla emerytów rzędu ok. 865 złotych, która jednocześnie miałaby zostać skompensowana dopłatą do budżetu kwotą ok. 480 milionów złotych. Ustawę opiniować można do 21 listopada.

Obywatele chcą napisać prawo łowieckie od nowa

Ponad 100 000 podpisów obywateli złożono pod pod projektem ustawy o zmianie ustawy – Prawo łowieckie oraz niektórych innych ustaw (RPW/29629/2026, podstrona projektu). Autorzy deklarują, że zmiana przepisów na zwiększyć bezpieczeństwo i rolę społeczeństwa w decydowaniu o kształcie i sposobie wykonywania gospodarki łowieckiej.

W praktyce to kompleksowa reforma, która istotnie ograniczy wpływy myśliwych. Przewiduje m.in. zakaz organizacji komercyjnych polowań, ogranicza możliwości prowadzenia promocji myślistwa czy przewiduje stworenie publicznego rejestru polowań.

Konsultacje złożonego przez obywateli projektu trwają do 18 października.

Klub Morawieckiego proponuje nowy mechanizm wsparcia samorządów

Wśród pierwszych projektów przedstawionych przez nowy w polskim Sejmie klub Rozwój Plus znalazła się kompleksowa propozycja reformy finansowania samorządów. To poselski projekt ustawy o wsparciu zrównoważonego rozwoju samorządu (RPW/29814/2026, link do podstrony).

Propozycja przewiduje stworzenie Funduszu Rozwoju Samorządu finansowanego z obligacji, a także środków budżetowych i europejskich, którym zarządzać miałby Bank Gospodarstwa Krajowego.

Każdy samorząd – gmina, powiat i województwo – otrzymywałby z niego z góry wyliczoną pulę środków na inwestycje, na podstawie liczby mieszkańców, z dolnym i górnym limitem wsparcia. Co ważne z perspektywy naszego projektu – propozycja przewiduje obowiązkowe konsultacje z mieszkańcami planowanych wydatków inwestycyjnych.

Głos w tej sprawie zabrać można do 7 października.

Polska 2050 chce uporządkować osiedla i sołectwa

Ciekawy i nieoczywisty problem polskiego samorządu dostrzegli z kolei posłowie Polski 2050, którzy przygotowali poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym (RPW/30158/2026, link do podstrony). Chodzi o nierównowagę w dostępie do narzędzi lokalnej partycypacji w przypadku mieszkańców gmin miejsko-wiejskich.

Paradoksalnie z większą sprawczością dzisiejsze prawo postrzega mieszkańców wsi. Ci mogą wybierać sołtysów, uczestniczyć w zebraniach wiejskich i korzystać z funduszu sołeckiego. W przypadku miejskich części tej samej gminy zwykle te formy zaangażowania nie są możliwe, bo tworzenie jednostek pomocniczych w miastach jest dobrowolne.

Ma to kluczowe znaczenie w sytuacji, gdy dana miejscowość uzyskuje status miasta lub jest do niego włączana – mieszkańcy tracą wtedy narzędzie zaangażowania.

Ustawa proponuje obowiązkowe tworzenie jednostek pomocniczych w gminach do 20 tys. mieszkańców. W częściach wiejskich nadal byłyby to sołectwa, w częściach miejskich – osiedla z podobnymi do sołectw regulacjami i uprawnieniami. Ustawę opiniować można do 9 października.

Jakie standardy powinien spełniać szkolny e-dziennik?

Spore emocje wywołała niedawno decyzja prezydenta Karola Nawrockiego o zawetowaniu ustawy, na podstawie której powstać miał państwowy e-dziennik – niekomercyjny odpowiednik znany dziś milionom rodziców, uczniów i nauczycieli platform do komunikacji związanej ze szkołą. Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe (RPW/29815/2026, link do podstrony) złożony przez klub Rozwój Plus proponuje alternatywne rozwiązanie.

Wprowadza on na poziomie regulacji ustawowej kryteria, które musieliby spełniać prywatni dostarczyciele takich usług (obecnie rynek podzielony jest de facto na dwie firmy). To m.in. konsekwentny wymóg bezpłatności dostępu dla rodziców i uczniów (zarówno na stronie internetowej, jak i w aplikacji mobilnej) czy zakaz reklam. Konsultacje potrwają do 7 października.  

Co jeszcze w konsultacjach?

W najbliższych dniach kończą się terminy konsultowania m.in. następujących ustaw:

• projekt utworzenia na bazie Państwowej Akademii Nauk Stosowanych we Włocławku Akademii Włocławskiej. Propozycję posłów Lewicy opiniować można do 3 października;
• projekt podniesienia tzw. drugiego progu podatku dochodowego ze 120 000 złotych do 180 000 zł. Konsultacje ustawy autorstwa posłów PiS trwają tylko do 24 września;
• projekt nowelizacji Kodeksu karnego oraz ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, który ma wzmocnić ochronę życia i zdrowia osób, które mogą być podatne na manipulację dot. podejmowania decyzji zdrowotnych. Prezydencki projekt ustawy opiniować można jedynie do 24 września.

Na podstronie sejmowych konsultacji znajdziecie też projekty dot. azylu, odbierania psów, komisji dot. wyjaśnienia afery kryptowalutowej, planów ogólnych, limitów hałasu oraz kolejną propozycję dot. zmiany w przepisach dotyczących emerytur. Jak zawsze zachęcamy do jej regularnego odwiedzania!