Zakaz telefonów w szkołach? Tak, ale w formie umowy, której wszyscy przestrzegamy

– Jeżeli staramy się wychowywać dzieci czy młodzież w szklanej bańce, to one dużo gorzej radzą sobie potem na rynku pracy czy też w dorosłym życiu. Myślę, że sukcesem nie jest nauczyć dziecko korzystania ze smartfonów i internetu za pomocą zakazów, lecz raczej zagłębić się w to, dlaczego ten wirtualny świat jest dla nich tak atrakcyjny – mówiła Karolina Pilawa, neurodydaktyczka i ekspertka Klubu Jagiellońskiego, w rozmowie na antenie Polskiego Radia 24.

Awantura o pasek

Punktem wyjścia dla dyskusji w podcaście Zbliżenie Polskiego Radia 24 była szeroko komentowany spór wokół lodziarni, które oferowały darmowe lody uczniom kończącym rok szkolny ze świadectwem z paskiem. Karolina Pilawa potwierdziła swoją opinię wyrażoną w tekście na łamach Klubu Jagiellońskiego i wyraziła dezaprobatę dla decyzji o wycofaniu takiej nagrody, gdyż jej zdaniem sprawia to przykrość dzieciom.

– O ile w świecie dorosłych kwestia czerwonego paska czy otrzymania piątki ze sprawdzianu jest sprawą błahą, o tyle dla dziecka jest to coś bardzo ważnego. Jeżeli takie dzieciaki nie mogą pochwalić się swoim osiągnięciem naukowym – a czerwony pasek jakimś osiągnięciem naukowym mimo wszystko jest – stają się trochę zdezorientowane całą sytuacją.

W świecie, który mówi nam, że trzeba o siebie walczyć, doceniać samego siebie i chwalić się swoimi osiągnięciami, nagle dzieci dostają informację zwrotną, że ta kwestia ich zupełnie nie dotyczy – tłumaczyła neurodydaktyczka.

Prowadzący audycję Jakub Kukla przywołał argumentację Rzeczniczki Praw Dziecka Moniki Hornej-Cieślak, według której dzieci nie mają równego dostępu do jakościowej edukacji ani tej samej sytuacji materialnej, w związku z czym tego typu nagrody nie są adekwatne do stanu ich nauki. W odpowiedzi Pilawa stwierdziła, że rozwiązaniem nie jest odbieranie nagród, lecz docenianie dzieci za ich unikalne zdolności.

– Każdemu dziecku należą się gratulacje indywidualne, dlatego że ja nie mam do czynienia z uczniem, który otrzymał świadectwo z paskiem czy też nie, lecz z konkretnym dzieckiem, które ma imię i nazwisko. W związku z tym te gratulacje powinny być dostosowane do takiego dziecka, do jego możliwości i do tego, co potrafi. Bardzo ważną kwestią jest to, żeby po prostu zauważyć, w czym dane dziecko jest dobre i tego nie przegapić – apelowała ekspertka Klubu Jagiellońskiego.

Rywalizacja to podstawa

W toku dyskusji Pilawa zwróciła uwagę, że każdy człowiek od małego potrzebuje uczestniczyć w zdrowej rywalizacji, czyli takiej, która jest oparta na zasadach fair play i która nie jest źródłem ciągłej frustracji.

– Myślę, że rywalizacja, jeżeli dobrze ją pokierujemy, wcale nie jest zła. Powinna opierać się na pokazaniu, że to ja potrafię coś osiągnąć, a nie, że kolega albo koleżanka tego nie potrafi. Czyli perspektywa musi być nakierowana na moje cele, moje motywacje, ale nie kosztem kogoś innego – tłumaczyła rozmówczyni Jakuba Kukli.

Dziennikarz dopytał ekspertkę KJ, czy możliwe jest życie bez stresu i presji społecznej, promowane przez współczesność. Pilawa odpowiedziała przecząco, powołując się na badania, które wykazały, że brak rywalizacji i wynikającego z niej napięcia pozbawia ludzi motywacji.

– Te badania zostały przeprowadzone na młodych sportowcach, każdy z nich otrzymał pod koniec zawodów nagrodę, nie tylko ci najlepsi. Udowodniono, że tak naprawdę ci młodzi ludzie nie widzieli sensu uczestnictwa w tego typu zawodach, dlatego że wszyscy zostali zrównani do jednego poziomu.

Badania pokazały również, że jeżeli staramy się wychowywać dzieci czy młodzież w szklanej bańce, to one dużo gorzej radzą sobie potem na rynku pracy czy też w dorosłym życiu. Brakuje kwestii odpowiedzialności, a także chęci starania się i włożenia pracy w coś, na czym powinno mi zależeć.

To, czego doświadczamy w wieku młodzieńczym, będzie miało realny wpływ na to, jak będziemy funkcjonować jako dorośli. W związku z tym od małego potrzebna jest też nauka zdrowej krytyki, dlatego że w dorosłym życiu będziemy musieli się z nią zmierzyć – argumentowała.

Szkoła bez telefonów?

Na zakończenie dyskusji Kukla zapytał Pilawę, czy jest zadowolona, że 1 września uczniowie pojawią się w sali lekcyjnej bez telefonów. Ekspertka KJ odpowiedziała twierdząco, dodając, że w jej szkole takie rozwiązanie zostało za zgodą rodziców wprowadzone już wcześniej.

– Ten zakaz faktycznie się sprawdzał. Oczywiście, niektórzy uczniowie w trakcie przerwy czy też wyjścia do toalety z telefonów korzystali, ale przestrzeń szkolna była właściwie jedną z niewielu przestrzeni, w których co do zasady nie używa się komórek. Zdarzają się też sytuacje edukacyjne, w których uczniowie z takich telefonów muszą korzystać, ale jest to przeprowadzane w sposób kontrolowany – oceniła neurodydaktyczka.

Na pytanie Kukli, czy wprowadzenie zakazu nie jest tylko „plasterkiem” dla rządu, aby nie musiał dalej zajmować się problemem smartfonów, odpowiedziała, że w tej kwestii piłka leży przede wszystkim po stronie rodziców.

– Myślę, że sukcesem nie jest nauczyć dziecko korzystania ze smartfonów i internetu za pomocą zakazów, lecz raczej wgłębić się w to, dlaczego ten wirtualny świat tak bardzo inspiruje młodych ludzi i dlaczego jest dla nich atrakcyjny. 

Naszą rolą jest nauczyć dzieciaki korzystania w odpowiedni sposób z nowoczesnych technologii, które przecież wszyscy stosujemy. Ja też podczas swoich lekcji wprowadzam elementy związane z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, które mają na celu trochę odciągnąć od ciągłego skupienia i pokazać naukę z innej strony.

Zakaz telefonów w szkołach? Owszem, ale raczej w formie pewnej umowy i przestrzegania prawa, do którego wszyscy jesteśmy zobowiązani – puentowała Pilawa.

Wszystkie teksty Karoliny Pilawy na łamach Klubu Jagiellońskiego.