Czy samorządy są przygotowane do wojny? 6 wniosków z kongresu o obronie cywilnej

Jaki obraz gotowości polskiego samorządu na kryzys wyłania się ze słów i przemilczeń II Ogólnopolskiego Kongresu i Forum Samorządowego „Bezpieczna Polska i obywatele. Nowy system obrony cywilnej w Polsce”, który 25-26 maja odbył się w Krakowie? Oto szereg migawek.

1. Zarzut bierności państwa wobec wyzwania, pozostawienia jednostek samorządu terytorialnego sam na sam z zadaniem, byłby bezpodstawny. Starostowie i prezydenci miast na prawach powiatu zostali przeszkoleni z działania w kryzysie przez Państwową Straż Pożarną na szkoleniu stacjonarnym w Akademii Pożarniczej w Warszawie.

Organizowane są ćwiczenia w czasie rzeczywistym (KASKADA-2025, OLEK-2026) weryfikujące zdolność służb państwowych, samorządów, sił zbrojnych do współdziałania w kryzysie.

2. Wśród samorządowców powszechne jest przekonanie o celowości przygotowania do funkcjonowania w warunkach wojny, sensowności szkoleń, powiązanych nowelizacji przepisów. Zadania realizowane w celu przygotowania do sytuacji kryzysowej nie są traktowane jako przykry obowiązek na wypadek nieprawdopodobnego scenariusza, lecz potrzebne włodarzom przedsięwzięcie.

Powszechne jest przekonanie o życiu w niebezpiecznych, obfitujących w nieprzewidziane wypadki czasach i konieczności odpowiedniego dostosowania.

3. Deklarowanym konsekwentnie problemem jest niewiedza o liczbie pracowników urzędu gminy/miasta i spółek komunalnych odpowiedzialnych za działania podczas kryzysu podlegających wojskowej mobilizacji w czasie W, a więc niezdolnych do realizacji zadań, do których są w jednostce samorządu terytorialnego przeznaczeni.

4. Za niskie jest zainteresowanie mieszkańców uczestnictwem w bezpłatnych szkoleniach z przetrwania w kryzysie. Wzrasta po wystąpieniu poważnych incydentów sięgających nagłówków ogólnopolskich mediów (np. naruszenie przestrzeni powietrznej RP przez drony), by powrócić do niesatysfakcjonującego poziomu.

Możliwości oferowane przez państwo i samorząd w zakresie kształcenia z działania w sytuacji kryzysowej przewyższają faktyczne zainteresowanie. Powracają dywagacje o obowiązku szkoleń w zakładach pracy – na podobieństwo obligatoryjności szkoleń BHP – jako metodzie powszechnego przygotowania ludności do samodzielnego przetrwania pierwszych 72 godzin kryzysu.

Czy ty jesteś przygotowany na kryzys? Wejdź na https://ochronaludnosci.edu.pl/szkolenia/szkolenia-dla-spoleczenstwa, przejdź kurs, uzyskaj certyfikat.

5. Nie spodziewajcie się fali budowy schronów w Polsce. Powstaną nieliczne jako budowle podwójnego przeznaczenia, służące społeczności również w czasie (s)pokoju. W razie wystąpienia zagrożenia spotkacie się w miejscach doraźnego schronienia lub ukryciach.

6. „Obrona cywilna jest kobietą” – ten slogan i świadomość upowszechnia się wśród odpowiedzialnych za zarządzanie kryzysowe. Przy braku jakichkolwiek obowiązków niemal wszystkich kobiet wobec sił zbrojnych nawet w czasie wojny naturalne jest, że skutkiem mobilizacji mężczyzn będzie nadreprezentacja pań w zespołach realizujących obronę cywilną, podobnie naturalna konieczność zmapowania zawczasu ich kompetencji. Sprzęt wspierający cywilów ktoś będzie musiał obsłużyć.