Chcemy więcej dzieci? Potrzebujemy ekspertów od płodności

W dzisiejszym świecie lista możliwych przyczyn nieposiadania dzieci wydaje się wydłużać. Od kwestii realizacji planów zawodowych, stabilizacji finansowej bądź rodzinnej, związanej z brakiem odpowiedniego partnera, po chęć samorealizacji, podróży, czasu na samorozwój. Coraz częściej jednak na liście możemy również zaobserwować czynnik, jakim jest coraz powszechniej występująca niepłodność. Jaka jest skala tego problemu? Jak duży wpływ ma na postępującą katastrofę demograficzną? I co najważniejsze – w jaki sposób możemy z niepłodnością systemowo walczyć?

To kolejny artykuł z cyklu „Prorodzinne prowokacje”. W ramach kampanii #KiedyNieMaDzieci będziemy publikować odważne diagnozy i nieoczywiste pomysły dotyczące polityki rodzinnej i demografii. Zachęcamy do lektury tekstu wprowadzającego do naszego cyklu, nadsyłania własnych pomysłów i propozycji reform na adres [email protected] oraz wsparcia naszej kampanii 1,5% PIT dla Klubu Jagiellońskiego. Numer KRS: 0000128315 .

Niepłodność definiuje się jako sytuację niemożności zajścia w ciąże przez pary starające się regularnie o potomstwo przez rok (kobiety poniżej 35 lat) lub przez 6 miesięcy (kobiety po 35 roku życia).

Obecnie przyjmuje się, że w Polsce tego problemu doświadcza około 1–1,5 mln par, czyli około 15–20% związków w wieku prokreacyjnym. Według raportów WHO około 17,5% populacji na świecie doświadcza niepłodności. Para zmagająca się z tym problemem doświadcza niejednokrotnie długotrwałego stresu, napięcia, zniechęceniem oraz przede wszystkim zagubienia – wiedza na temat tego, jakie kroki podjąć nie jest ani oczywista ani tym bardziej powszechna.

Obecnie wzrasta ilość kobiet z endometriozą, adenomiozą, zespółem policystycznych jajników, insulinoopornością a także problemów z jakością i liczbą plemników u mężczyzn. Cały szereg zaburzeń jest często spowodowany brakiem równowagi hormonalnej u obu płci.

Biorąc pod uwagę skalę zjawiska, widać jak ważna jest świadomość istnienia instytucji wspierających płodność i leczenie niepłodności.

Spośród tego typu organizacji na rynku możemy spotkać przede wszystkim te, które zajmują się szeroko rozumianą edukacją oraz wspieraniem pacjentów w zakresie naturalnych metod rozpoznawania płodności czy zdrowia prokreacyjnego mężczyzn i kobiet.

Istnieje również szeroka oferta klinik zajmujących się pozaustrojowym zapłodnieniem tzn. in vitro. Jednocześnie Polska ciągle cierpi na znaczny brak instytucji posiadających własne poradnie oraz szeroki zespół interdyscyplinarnych specjalistów na miejscu.

In vitro nie rozwiąże problemu dzietności. Leczmy przyczyny, a nie tylko skutki

W dzisiejszym świecie dużo się mówi o holistycznym podejściu do człowieka, do leczenia przyczyn jego choroby, a nie jedynie widocznego skutku. Już Sokrates podkreślał znaczenie całościowego postrzegania człowieka. Uwzględniającego  wiele czynników mających wzajemnie oddziałowujący wpływ na jakość życia ludzkiego.

Dobrze zorganizowany, interdyscyplinarny zespół potrafi szybko rozpoznać przyczyny niepłodności, wdrożyć leczenie i przeprowadzić pacjentów przez cały proces w sposób skuteczny oraz skoordynowany.

Kadra, spełniająca postulat holistycznego podejścia do pacjenta, powinna składać się z ginekologów, endokrynologów, immunologów, diagnostów laboratoryjnych, dietetyków, psychologów i fizjoterapeutów, koordynatorów zdrowia prokreacyjnego.

Dla porównania w Polsce na około 58 ośrodków oferujących leczenie in vitro przypada jedynie 5 instytucji oferujących całkowicie przyczynowe leczenie niepłodności.

Zaliczamy do nich Poradnię leczenia niepłodności i naprotechnologii w Szpitalu i Przychodni Św. Zofii, Macierzyństwo i Życie Przychodnia Specjalistyczna, Instytut Rodziny, NaProMedica, Centrum Familia oraz ProCreatio, które posiada interdyscyplinarnych specjalistów, ale nie jest prezentowana na zewnątrz jako standardowa klinika zabiegowa, lecz ma charakter fundacji.

Potrzebujemy sieci instytucji walczących z przyczynami niepłodności

Kluczowym rozwiązaniem jest powołanie do życia większej liczby instytucji z szerokim zakresem specjalistów od leczenia niepłodności. Istotne jest także stworzenie sieci wsparcia i współpracy pomiędzy instytucjami w celu zapewnienia wymiany doświadczeń, sposobów leczenia. Organizacje tego typu powinny posiadać możliwość refundacji leczenia dla osób, które potrzebują dodatkowego finansowego wsparcia.

W dobie cyfryzacji ważna jest również promocja instytucji wsparcia płodności i leczenia niepłodności w social mediach oraz tworzenie akcji medialnych informujących o możliwości leczenia niepłodności.

Potencjalnie skutecznym sposobem jest także stworzenie portali z dostępem do wiedzy oraz specjalistów z możliwością konsultacji online. W Polsce już powstała pierwsza platforma tego typu o nazwie ,,Jak zrozumieć kobietę’’.

Jej pomysłodawcą jest pedagog rodziny, nauczyciel metod rozpoznawania płodności Barbara Budziak. Platforma skupia specjalistów takich jak fizjoterapeuta urologiczny, psycholog, nauczyciele metod rozpoznawania płodności, coach.

***

Państwo powinno traktować dobro obywateli jako priorytet, zapewniając dostęp do spójnej i wielowymiarowej polityki zdrowotnej.  Zwłaszcza w takich obszarach jak  troska o zastępowalność pokoleń,  wzmacnianie społecznej motywacji do rodzicielstwa oraz pomoc parom zmagającym się z niepłodnością.

Wsparcie powinno obejmować zapewnienie specjalistów z różnych dziedzin, realny dostęp do leczenia za pomocą refundacji, promocję medialną leczenia przyczynowego.

Demografii nie da się naprawić bez wsparcia tych, którzy pragną mieć dzieci, ale pomimo własnej woli, nie mogą zostać rodzicami. A jak wskazałam to na początku tekstu, jest ich wcale niemało.