Edukacja zdrowotna jednak obowiązkowa. Czy to szansa dla konserwatywnych rodziców?

Edukacja zdrowotna jednak będzie przedmiotem obowiązkowym, ale bez komponentu dotyczącego seksualności. W tym aspekcie rodzice dalej będą mieli prawo decydować. Czy to dobry pomysł?

Przedmiot obowiązkowy

9 kwietnia minister edukacji Barbara Nowacka poinformowała, że od nowego roku szkolnego edukacja zdrowotna będzie przedmiotem obowiązkowym, a komponent dotyczący edukacji seksualnej pozostanie – jak do tej pory – fakultatywny.

W rozmowie z Konradem Piaseckim na antenie TVN24 szefowa resortu edukacji mówiła: – Edukacja zdrowotna będzie obowiązkowa od 1 września, tak jak planowaliśmy, od klasy czwartej w szkole podstawowej i dwa lata w szkołach ponadpodstawowych.

– Obowiązkowa edukacja zdrowotna z wszystkimi niezbędnymi komponentami dotyczącymi higieny, ruchu, zdrowia psychicznego, odżywiania, wiedzy o zdrowiu ogólnym […] natomiast też respektując pewne konstytucyjne uwarunkowania i presję bardzo dużej części środowisk, że chcą móc decydować […].

Jedna–dwie godziny w roku, w zależności jak nam przygotują eksperci program, będą do decyzji rodziców – dodała Nowacka, komentując kwestię segmentu edukacji seksualnej.

Kontrowersyjny komponent

Ów segment pozostaje głównym punktem spornym całej sprawy. Gdy przedmiot wchodził do szkół, środowiska konserwatywne zwracały uwagę, że zgodnie z polską konstytucją rodzice mają prawo do wychowywania swoich dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami.

W bieżącym roku szkolnym, przed wyborami prezydenckimi, zdecydowano, by edukacja zdrowotna pozostała nieobowiązkowa cele – jak mówiła minister Nowacka – uniknięcia „politycznej awantury”.

Jak pisała na tych łamach Anna Grąbczewska we wrześniu ubiegłego roku, sam pomysł przedmiotu, na którym uczniowie mają uczyć się o zdrowiu swoim i swoich rówieśników, jest słuszny. Jednak poruszanie podczas zajęć tak delikatnej kwestii jak seksualność, a dodatkowo wyeliminowanie z podstawy nauczania treści o wartości trwałych związków, budzi społeczny sprzeciw.

„Ministerstwo zlikwidowało Wychowanie do życia w rodzinie, którego treści wpisane były w kontekst przygotowania do budowania trwałego związku i zakładania rodziny. Aktualnie edukacja seksualna jest natomiast elementem nauczania o szeroko pojętym zdrowiu – fizycznym, psychicznym, środowiskowym, społecznym […]

Problemem nie jest więc przedmiot jako taki, ale jego część – bardzo delikatny temat edukacji seksualnej, o której nie da się mówić w sposób neutralny światopoglądowo” – pisała Grąbczewska.

Wpływ rodziców

W grudniu 2024 roku na kanałach Klubu Jagiellońskiego w temacie edukacji zdrowotnej wypowiadał się Piotr Trudnowski. Analizując program oraz debatę wokół samego przedmiotu, zwrócił uwagę na konieczność wzięcia odpowiedzialności przez rodziców.

– W idealnej sytuacji kwestia seksualności byłaby podzielona na dwa punkty. Pierwszym jest minimum programowe i pojęcia takie jak homoseksualizm, transpłciowość czy orientacja seksualna, o których dzieci dowiadują się w szkołach.

Natomiast za tym idzie od razu drugi punkt, który moim zdaniem musi się znaleźć w podstawie programowej; mianowicie, że każdy ma prawo do własnej etycznej oceny tych zjawisk oraz że rodzice mają prawo wychowywać dzieci zgodnie z przekonaniami – mówił były prezes Klubu Jagiellońskiego.

– Chciałbym takiego przedmiotu, na którym porusza się kwestie moralnie kontrowersyjne, ale zastrzega się, że każdy może myśleć o tym inaczej i nie ma w tym nic złego. Wówczas dziecko będzie wiedziało, że po zajęciach najlepiej podejść do rodziców i dowiedzieć się, jakie oni mają zdanie na ten temat. To byłby dobry pretekst do tego, aby rodzice zaczęli ze swojej autonomii i swoich praw realnie korzystać – kontynuował ekspert KJ.

Komentując protest środowisk konserwatywnych, Trudnowski zauważył, że w dłuższej perspektywie będzie on nieskuteczny, bo większość społeczeństwa popiera wprowadzenie jakiejś formy edukacji seksualnej w szkole.

– Większość Polaków popiera edukację seksualną, a ja uważam, że to jest bardzo wygodna pozycja oczekiwania, aż szkoła załatwi za nas wszystkie trudne tematy i wyręczy nas w wychowaniu naszych dzieci – stwierdził Piotr Trudnowski.

Były prezes KJ zauważył także, że tak głęboko zakorzeniony sprzeciw wobec poruszania tematów seksualności grozi powstaniem prawicowej wersji ideologii woke i swoistym „safetyzmem”, gdzie chronimy dzieci przed czymkolwiek, z czym się nie zgadzamy.

– Drogą nie jest zamykanie dzieci w wieżach z kości słoniowej i zakładanie, że są tematy, z którymi nigdy nie będą musiały się konfrontować. […] Konserwatywna diagnoza mówi jasno, że musimy dostarczać dzieciom pewnego rodzaju stresory, dzięki którym będą mogły się zahartować na dorosłość. […] Edukacja zdrowotna może być taką szczepionką, która pomoże nam wszystkim wychować dzieci w dobry konserwatywny sposób – mówił Trudnowski.