USA wyjdą z NATO? Eksperci: to gra Trumpa nastawiona na jeden cel

Donald Trump straszy wyjściem USA z NATO, ale to nie plan – to presja. Problem w tym, że taka gra może wymknąć się spod kontroli. Komentują dr Paweł Musiałek i ekspert ds. amerykańskich Stanisław Starnawski

Papierowy tygrys? 

W środę 1 kwietnia dr Paweł Musiałek, prezes Klubu Jagiellońskiego był gościem Waldemara Stankiewicza w programie Przekaz Dnia w Kanale Zero. W tymże komentował on słowa Donalda Trumpa o NATO jako „papierowym tygrysie” i groźbę wyjścia USA ze struktur sojuszu.

– Na pewno nie bagatelizowałbym tych słów. Mimo sporów transatlantyckich, których w ostatnich miesiącach nie brakowało, tak sformułowane groźby ze strony Trumpa padły po raz pierwszy. Jest to pewnego rodzaju eskalacja – mówił Musiałek.

Komentując jednak celowość tych słów zauważył, że nie powinny one być do końca brane na poważnie w kontekście ich konsekwencji, a raczej jako kolejny wyraz strategii negocjacyjnej Trumpa.

– Czy jednak należy brać na serio wyjście Stanów Zjednoczonych z NATO? Uważam, że nie. To strategia negocjacyjna (…) polegająca na tym, że eskaluje się retorycznie po to, by druga strona – z obawy przed siłą i przekonaniem Stanów Zjednoczonych – ustąpiła znacznie bardziej, niż miałoby to miejsce w spokojniejszej rozmowie – stwierdził ekspert KJ.

Jak trwoga to do Europy

Prezes KJ, postawił tezę, że wypowiedź prezydenta USA, jest w istocie wyrazem jego rozczarowania postawą Europy. Jego zdaniem Trump spodziewał się, że wezwanie sojuszników do oczyszczenia cieśniny Ormuz i wsparcia amerykańskiej wojny w Iranie będzie wystarczająco przekonujące.

– Mam poczucie, że Trump wypowiedział te słowa z powodu ogromnego rozczarowania postawą Europy wobec wojny w Iranie. Zamierza w ten sposób wymusić na Europie formę wsparcia w problemie, który okazał się znacznie większy, niż początkowo sądził – mówił Musiałek.

Jednocześnie ekspert Klubu Jagiellońskiego stwierdził, że Trump nie miał prawa domagać się takiej pomocy od sojuszników Paktu Północnoatlantyckiego, bo Iran nie zagrażał bezpieczeństwu żadnego z państw nim objętych.

– Czy ma rację, oczekując od nas zaangażowania w Iranie? Oczywiście, że nie. Traktat jasno definiuje obszar geograficzny, który nas obejmuje. NATO nigdy nie służyło do obrony jakichkolwiek interesów poza obszarem euroatlantyckim – powiedział dobitnie prezes Klubu Jagiellońskiego.

Musiałek dodał również kontekst uniezależniania się Europy i realnego wsparcia dla interesów amerykańskich ze strony państw naszego kontynentu. Podkreślił, że NATO już pod presją Donalda Trumpa wykonało wiele pracy w kierunku wypełniania zobowiązań sojuszniczych, a to jeszcze nie koniec.

– Scenariusz, że USA opuszczą NATO nie jest na ten moment realistyczny. Pamiętajmy, że Sojusz w ostatnich latach dokonał dużego wysiłku i poszedł na ustępstwa wobec Trumpa: zwiększamy wydatki zbrojeniowe, kupujemy amerykański sprzęt, a Europa wzięła na siebie ciężar zbrojenia Ukrainy. Tam, gdzie Trump oczekiwał od Europy kroku naprzód, Europa ten krok wykonała – mówił prezes KJ.

NATO, a sprawa polska

Prezes Musiałek uwypuklił także kontekst Polski w tej sprawie. Zauważył, że podkręcanie narracji prezydenta Stanów Zjednoczonych, może być tylko ze szkodą dla Polski i relacji transatlantyckich całej Europy.

– W naszym interesie absolutnie nie leży powtarzanie tez Trumpa o tym, że NATO to »papierowy tygrys«. Gdybyśmy to robili, weszlibyśmy w spiralę, która mogłaby doprowadzić do urzeczywistnienia się tego scenariusza – stwierdził ekspert Klubu Jagiellońskiego.

– W interesie Polski i całej Europy jest maksymalne łagodzenie relacji transatlantyckich i przekonywanie Trumpa – nawet wtedy, gdy jest to bardzo trudne, a obiektywna racja leży w dużej mierze po naszej stronie – kontynuował.

Wyjścia z NATO nie będzie?

Poprosiliśmy też o komentarz Stanisława Starnawskiego, byłego wicekonsula Polski w USA i eksperta Klubu Jagiellońskiego. Zgodził się on ze zdaniem Musiałka, ale podkreślił że takie narracje trzeba śledzić szczególnie uważnie, nawet jeśli te deklaracje Donalda Trumpa pozostaną niekonkretne i retoryczne.

– Mimo ostrej retoryki, polityka wobec NATO nie stanowi w tym momencie priorytetu dla Donalda Trumpa. Temat ten nie został w ogóle poruszony w jego ostatnim, wieczornym orędziu, które wyraźnie pełniło funkcję wewnętrznego komunikatu do amerykańskiego społeczeństwa, co rysuje wyraźny priorytet polityczny, którym są nachodzące wybory połówkowe do Kongresu – mówił Starnawski.

– W tej wewnętrznej rozgrywce NATO nie jest w tym momencie elementem kluczowym. W związku z tym, choć temat relacji z Sojuszem będzie powracał, nie spodziewałbym się obecnie gwałtownych ruchów w kontekście zaangażowania Stanów Zjednoczonych w NATO – kontynuował.

Podkreślił również, że z czysto prawnego punktu widzenia takie zapowiedzi prezydenta USA mogą być zwyczajnie trudne do realizacji.

– Nie ma zgody, czy amerykańska konstytucja w ogóle pozwala prezydentowi na samodzielne podjęcie decyzji o wycofaniu się z paktu. Konstytucja jest jednoznaczna w tym, że prezydent nie może zawrzeć traktatu bez zgody Senatu i Senat na pewno nie będzie chciał być pominięty przy podejmowaniu tej decyzji. Politycznie rzecz biorąc, Donald Trump nie potrzebuje teraz kolejnej politycznej batalii z Senatem, bardziej asertywną z dwóch izb Kongresu – stwierdził ekspert KJ.