Eutanazja w Hiszpanii: sprawa Noelii Castillo i fake o imigrantach?

Przypadek Noelii Castillo pokazuje, jak krucha jest lewicowa argumentacja popierająca eutanazję. Prawica zaś uczyniła z tej sprawy oręż przeciwko masowej imigracji. Problem polega na tym, że nie sposób zweryfikować prawdziwości tej narracji.

25-letnia Noelia Castillo poddała się zabiegowi eutanazji. Dziewczyna cierpiała na zaburzenia psychiczne, wychowywała się w dysfunkcyjnej rodzinie zmagającej się z nałogami, była ofiarą przemocy seksualnej. Próbowała popełnić samobójstwo, skacząc z piątego piętra. W wyniku upadku została częściowo sparaliżowana.

Dwa lata po tych wydarzeniach złożyła wniosek o eutanazję. Procedura była możliwa w oparciu o hiszpańskie prawo, które dopuszcza ją w przypadku nieodwracalnego cierpienia fizycznego i psychicznego. W Katalonii odpowiednia komisja wydała zgodę na jej przeprowadzenie. Następnie zaczęła się batalia sądowa, ponieważ jej ojciec nie zgadzał się z decyzją Noelii.

Sądy hiszpańskie stanęły po stronie kobiety. Ostatecznie Europejski Trybunał Praw Człowieka odrzucił wniosek o zatrzymanie procesu eutanazji. Noelia zmarła w czwartek 26 marca, po 601 dniach od złożenia wniosku.

Ojciec, przy wsparciu katolickiej organizacji Abogados Cristianos, argumentował, że Noelia cierpiąca na zaburzenia osobowości typu borderline i zaburzenie obsesyjno-kompulsywne nie jest w stanie w pełni świadomie podjąć takiej decyzji.

Wielka tragedia. Trudno sobie wyobrazić cierpienie, z którym Noelia się zmagała. Jednocześnie opór mojego sumienia budzi jej decyzja, a także kształt hiszpańskiego prawa, które dopuszcza eutanazję szczególnie w tak złożonych przypadkach.

Argument przedstawiony przez ojca i organizacje katolickie jest poważny. Eutanazja jest rozwiązaniem ostatecznym, zaś problemy psychiczne – nawet tak głębokie i naznaczone traumą – podlegają leczeniu, terapii i społecznemu wsparciu. Nie zawsze skutecznemu w pełni, ale jednak realnemu.

Dopuszczanie eutanazji w takich sytuacjach tworzy ryzyko, że osoby, które się decydują na samobójstwo, nie chcą śmierci, a końca cierpienia, ale z powodu choroby nie potrafią tego oddzielić. Czy każda chora osoba potrafi racjonalnie odróżnić jedno od drugiego? Czy było tak w tym przypadku?

W tym kontekście widać jak na dłoni granicę myślenia w kategoriach autonomii osobowej i przekonania dominującego na całym Zachodzie, że ostateczną instancją jest samoświadomy podmiot. Ten argument nie radzi sobie jednak z sytuacją, w której podmiot cierpi na zaburzenia wpływające na jego postrzeganie rzeczywistości.

Lewica oczywiście widzi w całej tej sprawie jedynie skrzywdzoną kobietę, która ma prawo do „godnej śmierci”. Czy jednak godną śmiercią może być nazwana ta dokonywana nieświadomie przez chorą psychicznie osobą przy pełnej aprobacie państwa i międzynarodowego trybunału?

Prawica jednak również nie ma czystych rąk. W mediach społecznościowych pojawiły się informacje, że Noelia padła ofiarą wielokrotnego gwałtu w ośrodku dla nieletnich przez nieletnich cudzoziemców. Fragmenty wywiadu w programie „Y Ahora Sonsoles” są cytowane w tym kontekście, choć Noelia nie wspomina ani miejsca zdarzenia, ani narodowości sprawców.

Oficjalnie Dyrekcja ds. Ochrony Dzieci i Młodzieży w Katalonii przyznaje, że Noelia przebywała w ośrodkach w latach 2015–2019, ale brak jest potwierdzeń takich wydarzeń w dostępnych dokumentach. Źródło tych informacji pochodzi z jednej anonimowej relacji ze strony któreś z członka rodziny i było wykorzystywane w toku sporu sądowego.

Nie twierdzę, że na pewno jest to nieprawda. Twierdzę jedynie, że są to informacje niepewne, których nie da się na ten moment zweryfikować. Co jednak robi z tym prawica? Partia Vox, sprzeciwiająca się masowej imigracji, wykorzystuje sprawę do walki politycznej.

Opowieść tę powiela w Polsce np. Rafał Buca, członek redakcji „Nowego Ładu” i członek zarządu Młodzieży Wszechpolskiej, który napisał na X: „Dziewczyna została zgwałcona przez kilku imigrantów, wpuszczonych do Hiszpanii w ramach polityki otwartych granic”.

Dopytany o źródła tej informacji, powołuje się na wypowiedź lidera prawicowej partii Vox, który z kolei przywołuje opinię prawników zaangażowanej strony, pochodzącą z anonimowego źródła rodziny Noelii. Nie wydaje się to przekonujące.

Nie chcę się na taką reakcję wściekać. Życzliwie zakładam, że redaktor Buca nie miał złych intencji, ale – żywo zainteresowany realnymi problemami związanymi z migracją i oburzony sprawą eutanazji – nie zadał sobie trudu weryfikacji informacji w co najmniej dwóch niezależnych źródłach, zgodnie z dziennikarską sztuką.

Pokazuję ten przykład, bo widać tutaj wyraźnie, z jak delikatną sprawą mamy do czynienia i jak łatwo polityczne emocje mogą uciszać katolicki głos sumienia. Nie instrumentalizujmy sprawy Noelii. Cywilizacji śmierci nie da się uleczyć poprzez budowanie antyimigranckiej narracji opartej na niepewnych przesłankach.