Media reagują na propozycję Klubu Jagiellońskiego. Chodzi o likwidację 800+

Nie milkną echa po propozycji Klubu Jagiellońskiego, przedstawionej w tekście prezesa Klubu Jagiellońskiego Pawła Musiałka oraz eksperta ds. społeczeństwa obywatelskiego Piotra Trudnowskiego. Materiały na ten temat opublikowały m.in.: Bankier.pl, Money.pl, My Company Polska, Super Express, Eska, Gazeta.pl, Tygodnik Solidarność, Zero.pl, Bezprawnik, Infor oraz branżowy serwis naCzasie.mamotoja.pl.

Przypomnijmy, że propozycja prezesa Klubu Jagiellońskiego jest częścią szerszego cyklu „Prorodzinne prowokacje”, realizowanego w ramach kampanii #KiedyNieMaDzieci. Kampania zakłada publikację odważnych, kontrowersyjnych i nieoczywistych pomysłów dotyczących zmian w polityce rodzinnej i demograficznej.

W tekście „200 tys. zł za urodzenie dziecka? Radykalna propozycja Klubu Jagiellońskiego”, opublikowanym na portalu Zero.pl, czytamy: „Klub Jagielloński proponuje rewolucyjną zmianę w polityce demograficznej: likwidację powszechnego świadczenia 800 plus oraz tzw. babciowego na rzecz jednorazowej wypłaty 208 800 zł na dziecko w ciągu miesiąca od porodu”.

Autorzy propozycji argumentują, że mimo wielomiliardowych nakładów na politykę prorodzinną – obejmującą m.in. wydłużone urlopy macierzyńskie, 800 plus, rozbudowę żłobków czy program „Aktywny Rodzic” – wskaźniki demograficzne systematycznie się pogarszają. W 2013 r. w Polsce urodziło się 371,9 tys. dzieci, podczas gdy w 2025 r. już tylko 238 tys. Ujemny przyrost naturalny wzrósł z 15,3 tys. do ok. 168 tys. osób rocznie.

Jak podkreślał Piotr Trudnowski w rozmowie z Zero.pl, kwota 208 800 zł to proste przeliczenie sumy świadczeń wypłacanych w ramach 800 plus przez 18 lat oraz programu „babciowe”.

– To się bilansuje w perspektywie dokładnie 18 lat – zaznaczał, dodając, że propozycja ma charakter prowokacyjny, ale dotyka bardzo poważnego pytania o skuteczność obecnej polityki.

Szeroko propozycję opisał również portal Money.pl, wskazując na pogłębiający się kryzys demograficzny. Według przywoływanych danych w ciągu 5 lat liczba urodzeń spadła o 125 tys., a na koniec 2025 r. liczba ludności Polski wynosiła 37,332 mln – o 157 tys. mniej niż rok wcześniej.

Musiałek i Trudnowski podkreślają, że koszt jednorazowego wsparcia dla dzieci urodzonych w minionym roku wyniósłby ok. 49,5 mld zł, podczas gdy wydatki na 800 plus sięgnęły 62,8 mld zł, a na „babciowe” – 6,2 mld zł.

Propozycja miałaby być więc, w ujęciu długoterminowym, neutralna budżetowo i polegać na innym rozłożeniu wydatków w czasie. Wśród źródeł finansowania wskazywana jest m.in. rezygnacja z 13. i 14. emerytury.

Z kolei Bankier.pl zwrócił uwagę na systemowy charakter propozycji. Portal opisał koncepcję odejścia od „ery prostych transferów socjalnych” na rzecz stworzenia swoistego „funduszu przyszłości” – kapitału gromadzonego na indywidualnych kontach, inwestowanego i chronionego przed inflacją.

Środki miałyby być przeznaczane na ściśle określone cele, takie jak edukacja, ochrona zdrowia czy wkład własny na pierwsze mieszkanie. W analizie podkreślono także zjawisko tzw. „pułapki transferowej” – sytuacji, w której stałe świadczenia są konsumowane na bieżąco i nie budują trwałego bezpieczeństwa finansowego.

Autorzy propozycji nie ukrywają, że rozwiązanie budzi kontrowersje i rodzi szereg wyzwań, zarówno budżetowych w krótkim okresie, jak i potencjalnych skutków rynkowych (np. wpływu na ceny nieruchomości). Jednocześnie apelują o otwartą debatę nad skutecznością obecnych instrumentów polityki rodzinnej i o gotowość do rozważenia odważnych, systemowych zmian w obliczu pogłębiającego się kryzysu demograficznego.