Mateusz Perowicz: Przejęcie Carrefoura mogłoby pomóc rozwiązać problemy rolników

– Planowana transakcja przejęcia Carrefoura jest jednym z najprostszych możliwych rozwiązań piętrzących się problemów polskiego rolnictwa – mówił Mateusz Perowicz, ekspert Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego w programie „Debata polityczna” na antenie Polsat News Polityka.

Przejęcie Carrefoura

Na łamach Klubu Jagiellońskiego opisywaliśmy kolejne etapy procesu, który miałby doprowadzić do przejęcia przez Krajową Grupę Spożywczą sieci sklepów Carrefour – niedawno Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwróciło się do ministra aktywów państwowych z wnioskiem rekomendującym przejęcie tej sieci przez KGS.

– Planowana transakcja przejęcia Carrefoura jest jednym z najprostszych możliwych rozwiązań piętrzących się problemów, z którymi borykamy się w rolnictwie. Ostatnio widzieliśmy falę artykułów o tym, że rolnikom nie opłaca się zbierać swoich plonów – lepiej je zaorać lub zostawić na polu, bo nie ma najmniejszej szansy na jakikolwiek zysk [z tego przedsięwzięcia] – mówił Mateusz Perowicz, ekspert Klubu Jagiellońskiego na antenie Polsat News Polityka.

Nasz ekspert podkreślił, że z raportów Klubu Jagiellońskiego wynika jednoznacznie, że potrzebujemy stanowczej interwencji instytucji publicznych, by tę sytuację poprawić. Przejęcie już istniejącego podmiotu, który posiada nie tylko infrastrukturę sieci sklepów, ale także logistyczną, magazynowania i dystrybucji żywności mogłoby pomóc rozwiązać problemy, z którymi borykają się rolnicy.

– Rola sieci spożywczych w Polsce jest zdecydowanie zbyt duża. Wskazuje na to m. in. raport Euromonitora – mamy jeden z największych wskaźników poziomu penetracji rynku przez sieci handlowe na świecie – komentuje Perowicz.

„Dyskonty w Polsce mają jeden z najwyższych na świecie wskaźników penetracji rynku. Ich udział pod względem wartości wynosił w 2022 r. 35%, czyli kształtował się znacznie powyżej średniej europejskiej wynoszącej 17%” – czytamy w raporcie.

Zagraniczne sieci również często unikają płacenia w Polsce podatków. Chociaż wskaźnik polskiego eksportu żywności jest zadowalający, to nasuwa się pytanie, kto na tym zarabia. Ekspert KJ stwierdził, że prawdopodobnie są to pośrednicy i duże sieci, które tworzą własne marki, a rolnicy nie mają z nich często odpowiednio proporcjonalnego zysku.

Spółdzielczość zamiast państwowego sterowania

Wraz z propozycją nacjonalizacji Carrefoura pojawiły się głosy krytyki obawiające się zbyt silnej ingerencji państwa w gospodarkę, które miałoby zarządzać ogromnym przedsięwzięciem – całą siecią handlową.

– Przejęcie Carrefoura przez instytucję państwową wcale nie znaczy, że państwo tę spółkę musi prowadzić. Część aktywów można odsprzedać, a zachować to, co jest najważniejsze czyli magazyny i infrastrukturę dystrybucyjną – skomentował Perowicz.

– Rozwiązanie jest proste i działa w wielu krajach, m. in. w Danii, we Włoszech czy w Hiszpanii – jest nim spółdzielczość, która w Polsce została praktycznie zniszczona. W rankingu 300 najpopularniejszych, największych spółdzielni na świecie jest tylko jedna* polska, na 267 miejscu. To spółdzielcy, rolnicy zrzeszeni w podmiotach spółdzielczych mogliby prowadzić te sklepy.

*W najnowszej wersji raportu pojawiają się dwie spółdzielnie Spółdzielnia Mleczarska Mlekovita na 232 miejscu i Spółdzielnia Mleczarska Mlekpol w Grajewie na 291 miejscu.

Nasz ekspert zwraca uwagę na to, że Krajowa Grupa Spożywcza, jako podmiot predestynowany do przejęcia infrastruktury francuskiej sieci, prowadzi z powodzeniem spółdzielczość w niektórych obszarach – w tym przypadku byłoby to rozszerzenie na kolejne obszary rynku.

Bezpieczeństwo żywnościowe kluczowe w trakcie kryzysu

W dobie narastającego zagrożenia ze strony Rosji podmiotowe rolnictwo pozwala zagwarantować suwerenność żywnościową. System dystrybucji żywności jest takim samym elementem infrastruktury krytycznej jak infrastruktura kolejowa, porty, lotniska czy elektrownie.

– Można sobie zadawać pytanie, co stanie się w czasie poważnego kryzysu: czy menadżerowie zarządzający dostawami żywności na pewno zostaną tutaj, czy po pierwszym poważnym incydencie naruszającym bezpieczeństwo będą już w samolotach do swoich rodzinnych miejscowości? Co w sytuacji, gdy nie będzie komu dystrybuować tej żywności i zarządzać, gdzie ona ma trafiać – skomentował Perowicz.

– Powinniśmy na rynku żywnościowym mieć instrumenty pozwalające zagwarantować bezpieczeństwo. Inne kraje też podążają w tym kierunku – podkreślił ekspert KJ.

Wszystkie teksty Mateusza Perowicza z łamów Klubu Jagiellońskiego.