Koalicja z Korwinem i zakaz Marszu Równości. 24 wspomnienia na 24 lata Platformy Obywatelskiej

Przestała istnieć Platforma Obywatelska. Wprawdzie tylko jako szyld, ale i tak zaskakuje cisza wokół tego zgonu. 24 lata historii, zdefiniowanie pospołu z PiS paradygmatu rywalizacji partyjnej w XXI-wiecznej Polsce, cztery rządy, dwoje premierów, jeden prezydent – pod tym szyldem, pod tym znakiem – i prawie nikt nie jest w nostalgicznym nastroju.

Jedynie Rafał Kalukin na łamach „Kultury Liberalnej” podzielił się swoimi refleksjami.

„Do dziś pamiętam własne zdumienie, kiedy wiosną 2006 roku zadzwonił do mnie pewien prominentny wówczas polityk Platformy z newsem, że nazajutrz wystąpi na posiedzeniu Rady Krajowej PO Władysław Bartoszewski. Co było niespodzianką, gdyż profesor do tej pory zdawał się bardziej sprzyjać PiS-owi.

Ale najciekawsze zdarzyło się w dalszej części rozmowy. »Od jutra będziemy patriotyczni« – poinformował mój rozmówca, tak jakby chodziło o nową spinkę do krawata – pisze publicysta „Polityki”.

Co do samej nazwy, którą POgrzebano w sobotę: gdy ją ogłoszono, powszechnie została odebrana jako dziwna – bo taką była. Związek frazeologiczny „platforma obywatelska” jest w tkance polszczyzny ciałem obcym, pokracznym zestawieniem rzeczownika z przymiotnikiem. Nikt tej dziwaczności dziś nie rozpoznaje, bo wszyscy się dawno przyzwyczaili, ale pierwszą reakcją było zaskoczenie.

Samo słowo „platforma” nie było przypadkowe – założyciele chętnie podkreślali, że nie są partią. Ten antypartyjny dyskurs będzie przez kolejne 24 lata powracał przy okazji narodzin kolejnych bytów na scenie politycznej.

Zamieszczam subiektywny przegląd 24 wspomnień związanych z 24-letnią nieboszczką. Są wśród nich sprawy fundamentalne i kompletnie błahe, powszechnie znane i niszowe od poczęcia. Jedynym kryterium jest ślad pozostawiony w pamięci.

1. Komiks o powstaniu Platformy Obywatelskiej, jej wysiłkiem stworzony, a w komiksie m.in. Maciej Płażyński robiący „misia” z Donaldem Tuskiem, wcześniej rzucającym ze złości telefonem o ziemię po otrzymaniu informacji, że do Sejmu wpłynął projekt ustawy o finansowaniu partii politycznych z budżetu państwa.

Dla ówczesnej Platformy przekazywanie partiom politycznym budżetowych pieniędzy było kamieniem obrazy, z kolei ustawa szybko ucywilizowała finansowanie partii, tak że i Platforma z czasem zaczęła pobierać subwencje, rejestrując się wcześniej jako partia polityczna. Nagłe zwroty poglądów, nieopatrzone głębszymi wyjaśnieniami i łatwo akceptowane przez zwolenników, staną się później cechą charakterystyczną Platformy Obywatelskiej.

„Przegląd od AI” Google na chwilę obecną kłamie, że „nie istnieje znany komiks o powstaniu Platformy Obywatelskiej”.

2. Przewodniczący klubu poselskiego Platformy Obywatelskiej Jan Rokita stwierdzający, że „PiS to partia naszych przyjaciół, z którymi będziemy rządzić Polską” (2004 lub 2005 rok).

3. Współzałożyciel Platformy Obywatelskiej Andrzej Olechowski stwierdzający w 2015 roku w TVN24, że wcześniejsza o 11 lat akcja zbierania podpisów pod wnioskiem o referendum w sprawie zmniejszenia liczby posłów, likwidacji Senatu, zniesienia immunitetu parlamentarnego i wprowadzenia jednomandatowych okręgów wyborczych „to były ćwiczenia”, „żeby się aktywiści nie kisili”.

4. Koalicja z Unią Polityki Realnej (Janusz Korwin-Mikke) w wyborach parlamentarnych w 2001 roku.

5. Koalicja z PiS w wyborach samorządowych w 2002 roku.

6. Rekolekcje dla polityków Platformy Obywatelskiej w Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach w 2006 roku, Donald Tusk przyjęty na audiencji przez kard. Dziwisza.

7. Trzykrotnie politycy Platformy Obywatelskiej obejmowali najwyższe stanowiska w Unii Europejskiej: Jerzy Buzek stanowisko przewodniczącego Parlamentu Europejskiego w 2009 roku, Donald Tusk przewodniczącego Rady Europejskiej w 2014 i 2017 roku. Politycy pozostałych polskich partii nie objęli podobnych stanowisk ani razu.

8. „Zastrzelimy Jarosława Kaczyńskiego, wypatroszymy i skórę wystawimy na sprzedaż w Europie” – wiceprzewodniczący klubu parlamentarnego Platformy Obywatelskiej Janusz Palikot, 2010.

9. List małopolskiej Platformy Obywatelskiej z 2010 roku do małopolskich proboszczów, do nich rękami działaczy doręczany.

10. Największy być może skandal w dziejach Platformy Obywatelskiej: kampania bilbordowa z hasłem „Nie róbmy polityki” w 2010 roku.

11. Ujawnienie przez media, że 48-letni Grzegorz Ś., który straszył siekierą wycieczkę na Wawelu, należał w krakowskiej Platformie do Koła Młodych.

12. Przewodniczący Platformy Obywatelskiej Donald Tusk dywagujący na konferencji prasowej poświęconej polskiej prezydencji w Radzie UE o odpiętym guziku bluzki dziennikarki.

13. Zaledwie 51% członków Platformy Obywatelskiej uczestniczących w wyborach przewodniczącego partii (2013).

14. Niewyrzucenie Hanny Zdanowskiej z partii po skazaniu prezydent Łodzi prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne wbrew przepisom statutowym i następnie zmiana brzmienia drażliwego przepisu.

15. „Od wczesnej zimy odpowiadam już po raz 153. na to pytanie. Powiedziałem, że nie wybieram się do Brukseli i to podtrzymuję” – przewodniczący Platformy Obywatelskiej Donald Tusk, koniec lipca 2014. Cztery miesiące później objął stanowisko przewodniczącego Rady Europejskiej w Brukseli.

16. Zakazanie lubelskiego Marszu Równości w 2018 i 2019 roku przez polityka Platformy Obywatelskiej, prezydenta Krzysztofa Żuka.

17. Urzędujący prezes Trybunału Konstytucyjnego Andrzej Rzepliński przyznający: „Rzeczywiście mój system wartości konserwatywnego liberała jest bliski systemowi wartości Platformy Obywatelskiej”.

18. Niezdolność posłów Platformy do ustalenia na potrzeby występów medialnych, czy należy zlikwidować, czy rozszerzyć program 500+ w pierwszej fazie jego funkcjonowania.

19. Kamienie jako skuteczna broń naszych praprzodków w walce z dinozaurami według wiceprzewodniczącej Platformy Obywatelskiej Ewy Kopacz.

20. Nieudana próba zmiany konstytucji przez posłów Platformy Obywatelskiej w nocy z 17 na 18 grudnia 2014. Zabrakło pięciu głosów.

21. „Tak dla czarnych burgerów, nie dla uchodźców ekonomicznych” – hasło wyborcze kandydatki Platformy Obywatelskiej w wyborach do sejmu 2015 r. Katarzyny Bielańskiej („Czarny kolor bułki to nawiązanie do koloru skóry uchodźcy, który jest ciemniejszy niż kolor skóry Polaka”).

22. Prymat członka zarządu krajowego Platformy Obywatelskiej Roberta Kropiwnickiego nad Monteskiuszem. Kropiwnicki jest posłem, sekretarzem stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych, członkiem Krajowej Rady Sądownictwa.

23. Wielokrotne odrzucanie obywatelskich projektów ustaw przez Platformę Obywatelską w pierwszym czytaniu.

24. Sportowcy na listach Platformy Obywatelskiej. Żadna inna partia nie miała tak wyraźnej skłonności do (skutecznego) namawiania renomowanych mistrzów do startu w wyborach z list partyjnego komitetu.

Jagna Marczułajtis, Otylia Jędrzejczak, Szymon Ziółkowski, Roman Kosecki, Dariusz Dziekanowski, Paweł Papke, Adam Korol, Robert Sycz, Tomasz Kucharski, Leszek Blanik, Cezary Kucharski – większość wymienionych to mistrzowie olimpijscy, pozostali byli w swoim czasie fetowanymi atletami.