Prezydent-prawodawca. Czy Karol Nawrocki to nowa jakość w polskiej polityce?

Karol Nawrocki ma szansę zostać najaktywniejszym prezydentem w III RP dzięki zaangażowaniu w stanowienie prawa. Czy będzie tym samym twórcą nowego ładu politycznego?

Najsilniejszy prezydent Polski?

Szef Kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki stwierdził w piątek w programie „Graffiti” w Polsat News, że prezydentura Karola Nawrockiego jest dotychczas najaktywniejszą w historii III RP, co argumentował czterema inicjatywami ustawodawczymi złożonymi przez Nawrockiego w pierwszych dniach sprawowania urzędu. Na sugestię Marcina Fijołka, że Pałac Prezydencki w obecnej formie przypomina trzecią izbę parlamentu, Bogucki odpowiedział, że legislacyjne aspiracje prezydenta wynikają bezpośrednio z Konstytucji.

– Jeżeli ten rząd chce procedować ustawy sprawnie, to ma trzy możliwości. Albo rozmawia z panem prezydentem na temat projektów tych najważniejszych ustaw, tak żeby później nie spotykać się np. z wetem, albo ma taką siłę polityczną w polskim parlamencie, że ma 3/5 [głosów] przy obecności połowy liczby posłów, albo przeprowadza ustawę szybko i ryzykuje, czy prezydent to podpisze, a jeśli nie podpisze, to ma czas, żeby coś z tą ustawą zrobić – mówił współpracownik głowy państwa.

Karol Nawrocki: prezydent-prawodawca

Zapowiadany aktywny udział Nawrockiego w procesie legislacyjnym prognozował na łamach Klubu Jagiellońskiego Piotr Trudnowski. W swoim komentarzu politycznym stwierdził, że urzędujący prezydent powinien uczestniczyć w tworzeniu prawa dużo wcześniej niż wtedy, gdy na jego biurko trafi ustawa.

„Prezydent może wysyłać swoich przedstawicieli […] do Sejmu i Senatu na prace komisyjne i mówić, czego oczekuje od konkretnych aktów prawnych; na jakie rozwiązania jest gotów się zgodzić, a jakich zmian oczekiwałby w tych projektach, by móc później taką ustawę podpisać.

To z pewnością zwiększyłoby podmiotowość polityczną tej prezydentury. Myślę, że mogłoby mieć też dobry wpływ na kulturę polityczną i jakość stanowionego w Polsce prawa, gdyby od samego początku takie merytoryczne dyskusje również z udziałem prezydenta czy jego przedstawicieli się odbywały […] To coś, z czego Karol Nawrocki mógłby uczynić dużo większy użytek niż którykolwiek z dotychczasowych prezydentów” – twierdził publicysta.

W kontekście dyskusji o roli prezydenta w procesie legislacyjnym kluczowe stają się propozycje, które Trudnowski przedstawił Karolowi Nawrockiemu na czas kohabitacji z rządem Donalda Tuska. Szczególną uwagę warto zwrócić uwagę na koncepcję tzw. ustaw organicznych, tj. ustaw wysokiej wagi, do uchwalenia których potrzeba szerszej niż zwykle większości w parlamencie. O konsultowaniu ustaw właśnie tego typu rangi mówił cytowany wcześniej Zbigniew Bogucki.

„Propozycja nowelizacji ustawy zasadniczej powinna przewidywać, że wymogiem nowelizacji w takim trybie powinny zostać objęte wszelkie ustrojowe akty prawne dotyczące sądów i trybunałów: Trybunału Konstytucyjnego, Trybunału Stanu, Sądu Najwyższego, ustroju sądów. Oznaczałoby to, że zmiany w tych obszarach wymagają np. 3/5 głosów w parlamencie” – pisał Trudnowski.

Nowy ład w Rzeczypospolitej?

Swoje zdanie na temat aktualnego kierunku prezydentury Karola Nawrockiego wyraził także wiceprezes Klubu Jagiellońskiego Konstanty Pilawa w tekście na łamach „Gościa Niedzielnego”. W jego odczuciu urzędujący prezydent jest w stanie obalić dotychczasowy porządek w III RP i wnieść nową jakość do polskiej polityki.

„Nowy prezydent wyznaczył sobie trzy kluczowe zadania: maksymalne osłabienie obecnego rządu, stworzenie przestrzeni do szerokiego porozumienia między PiS a Konfederacją oraz stanie się adwokatem rosnących aspiracji Polaków. Taki obraz jego prezydentury wyłania się z orędzia inauguracyjnego i pierwszych działań po zaprzysiężeniu. Jeśli Nawrocki zrealizuje te cele do 2027 roku – a będzie to zadanie wyjątkowo trudne – stanie się nie tylko jednym z liderów prawicy, lecz także architektem nowego ładu politycznego” – komentuje Pilawa.

Wiceprezes KJ argumentuje przy tym, że prezydent osiągnie ów nowy ład m.in. dzięki zmęczeniu wyborców przedłużającym się kryzysem ustrojowym. Zapowiadana przez nową kancelarię zwiększona aktywność prezydenta w procesie ustawodawczym pozwala mieć nadzieję, że Karol Nawrocki może ten kryzys zażegnać.