Mieszkania ministrów na koszt podatnika. Alternatywa: dziadowskie państwo

„Rzeczpospolita” podała, że Donald Tusk przygotowuje projekt rozporządzenia, który do listy osób mających zapewnione mieszkanie na koszt państwa dopisałby ministrów i wicepremierów. Zajmujący kierownicze stanowiska państwowe do tej pory płacili za najem lokali. Na mocy nowych przepisów mieliby dołączyć do zwolnionych z opłat prezydenta, premiera, marszałków Sejmu i Senatu oraz posłów i senatorów niemających mieszkania w Warszawie.

Minister równy posłowi

Parlamentarzyści, którzy nie posiadają mieszkania w stolicy otrzymują ryczałt na wynajem – obecnie do 4,5 tys. zł miesięcznie, lub mogą korzystać z Domu Poselskiego. Członkowie Rady Ministrów z wyłączeniem premiera dotychczas nie dostawali żadnego dodatku mieszkaniowego. Jeśli więc chcieli mieszkać na rządowym osiedlu (np. przy ul. Grzesiuka na warszawskiej Sadybie) musieli płacić obniżoną stawkę czynszu w wysokości 50,55 zł/m². W przypadku tej lokalizacji jest to od 1314 do 3837 zł w zależności od metrażu lokalu, bez opłaty za media.

Według stanu na 30 października 2023 r. aż 30 mieszkań na tym osiedlu było wolnych. Bloki z początku lat 90. przechodzą w ostatnich latach modernizacje, stara się podnieść ich standard, aby były atrakcyjne dla najemców.

„Uczyńmy państwo trochę mniej dziadowskim”

Każde podwyżki i dodatkowe benefity dla polityków spotykają się ze społecznym oburzeniem. Były prezes Klubu Jagiellońskiego Piotr Trudnowski skomentował propozycje rządu:

„Zanim zacznie się populistyczne oburzanko: nie ma nic złego w pomyśle, by rząd zapewniał kluczowym urzędnikom darmowe mieszkania, szczególnie jeśli ma je w zasobie i stoją puste. Ba, warto rozszerzyć to zwłaszcza na wiceministrów. Oczywiście jest alternatywa: mocne podwyżki”.

Zanim zacznie się populistyczne oburzanko: nie ma nic złego w pomyśle, by rząd zapewniał kluczowym urzędnikom darmowe mieszkania, szczególnie jeśli ma je w zasobie i stoją puste. Ba, warto rozszerzyć to zwłaszcza na wiceministrów.

Oczywiście jest alternatywa: mocne podwyżki.

— Piotr Trudnowski (@pio_tru) August 20, 2025

Wielu ministrów jest parlamentarzystami, więc korzysta z ich przywilejów. Koszty opłacenia mieszkań dla grupy najważniejszych państwowych urzędników są niewielkie. Z kolei podwyżki dla tej grupy często były tematem niewygodnym, wzniecającym bunt obywateli i dającym pożywkę medialną politykom opozycji. Przykładem tego była propozycja z 2020 roku, w trakcie pandemii, gdy płace ministrów miały wzrosnąć z 12 705 zł do 18 tys. zł, a wiceministrów – 10 tys. do ok. 17 tys.

„Z perspektywy wydatków państwa – to kwota niemal niezauważalna. W porównaniu z jeszcze przedkryzysowym (ostatecznie będzie przecież znacznie większy) budżetem państwa planowanym na rok 2020 stanowi to 0,013% wydatków budżetowych. Słownie: TRZYNAŚCIE TYSIĘCZNYCH PROCENTA polskiego budżetu. A mówimy przecież o lepszym wynagradzaniu ludzi, którzy odpowiadają za pozostałe 99,987% państwowych pieniędzy!” – komentował wówczas Piotr Trudnowski w tekście o podwyżkach dla polityków.

„Oczywiście, bagatelizowanie kilkudziesięciu milionów złotych, zwłaszcza w chwili kroczącego w naszym kierunku coraz wyrazistszego gospodarczego kryzysu pandemicznego, nie jest na miejscu. Niemniej – musimy mieć świadomość, że chodzi właśnie o wynagradzanie osób, które ponoszą ogromną odpowiedzialność za funkcjonowanie państwa i pieniądze publiczne, a ich wynagrodzenia nie tylko stały przez lata w miejscu, ale i zostały w 2018 r. obniżone” – oceniał były prezes KJ.

Za skąpienie na urzędników zapłacimy gorszym państwem

Problemem nieatrakcyjnej oferty sektora publicznego i niskich płac urzędników w 2020 roku zajęło się Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego w publikacji „Pracować po republikańsku”. Autor raportu Krzysztof Chmielewski opisał wtedy istotę sprawnego państwa, o które zabiegamy w Klubie Jagiellońskim.

„Język »sprawnego państwa« był od lat jednym z filarów tożsamości Klubu Jagiellońskiego. »Sprawność« państwa definiowaliśmy w jednym z naszych dawniejszych raportów jako zdolność do kompleksowego prowadzenia polityki w wymiarze ponadsektorowym – jej planowania, koordynacji, wdrażania i ewaluacji ponad branżowymi silosami” – pisał Chmielewski.

„Obawialiśmy się w Klubie Jagiellońskim, że populistyczna taktyka polityczna skutkuje skąpieniem adekwatnych środków na wynagrodzenia urzędników i funkcjonariuszy publicznych, za co jako społeczeństwo płacić będziemy spadkiem sprawności naszego państwa” – dodawał.

Państwo jest w stanie udźwignąć koszt najmu kilku mieszkań dla najwyższych rangą urzędników, którzy ponoszą za nie największą odpowiedzialność. Zamiast oburzać się na kolejne podwyżki, dążmy do tworzenia wyższych standardów pracy w służbie publicznej.