Likwidacja TVP Info, zakaz smartfonów i powrót wiecznych burmistrzów. Co słychać w Sejmie?
Konfederacja zgłosiła w Sejmie projekt likwidacji TVP Info przypominając dawną obietnicę Rafała Trzaskowskiego, pod którą zebrano niegdyś ponad 100 000 podpisów obywateli. Szymon Hołownia złożył ustawę, która zakaże używania smartfonów w szkołach podstawowych. Polskie Stronnictwo Ludowe proponuje zniesienie limitu dwóch kadencji do pełnienia funkcji wójta, burmistrza i prezydenta miasta. Masz opinię w którejś z tych spraw? Dowiedz się więcej i sprawdź, jak wziąć udział w konsultacjach społecznych!
Niniejszy tekst to pierwsza edycja nowego newslettera legislacyjnego, który wysyłamy co miesiąc do osób zainteresowanych procesem stanowienia prawa i udziałem obywateli w kształtowaniu przepisów, nad którymi pracuje parlament. Zostaw swój adres, by otrzymywać kolejne maile!
Miło nam poinformować, że inaugurujemy nowy projekt Klubu Jagiellońskiego dotyczący powstającego w Polsce prawa pod hasłem „Sejm – nowe otwarcie. Monitoring systemu konsultacji społecznych aktów prawnych w Polsce”. W ramach projektu co miesiąc będziemy wysyłać państwu:
- informacje o najciekawszych projektach sejmowych wraz z terminami konsultacji publicznych,
- wskazówki, w jaki sposób w imieniu własnym lub organizacji, które reprezentujecie, możecie wyrazić swoją opinię na temat ustaw,
- szerszy opis najważniejszych ustaw, ich dalsze losy oraz linki do materiałów, które polecamy w tej tematyce.
Nasza inicjatywa jest efektem wieloletnich działań naszej organizacji. W październiku ubiegłego roku w życie weszła reforma procesu stanowienia prawa, która zwiększa udział obywateli i ekspertów w uchwalaniu nowych ustaw. Propozycję tej reformy przedstawił Klub Jagielloński jeszcze w poprzedniej kadencji. Rząd PiS wpisał ją do polskiego KPO, Komisja Europejska uznała za „kamień milowy”, a obecny Sejm zrealizował. Teraz pozyskaliśmy środki, by śledzić jej efekty i popularyzować udział obywateli i organizacji pozarządowych w konsultacjach społecznych!
1. Zakaz smartfonów – zobacz nasz poradnik!
Pod koniec czerwca posłowie Polski 2050 złożyli w Sejmie projekt ustawy o zmianie ustawy „Prawo oświatowe”. Projekt zakłada:
- wprowadzenie ustawowo zakazu korzystania na terenie szkoły przez uczniów szkół podstawowych z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość,
- możliwość wprowadzenia analogicznego zakazu w szkołach ponadpodstawowych,
- możliwość ustanowienia w uzasadnionych przypadkach w statucie szkoły wyjątków od zakazu,
- obowiązek zasięgnięcia opinii rady rodziców i samorządu uczniowskiego na temat zakazu lub warunków wnoszenia i korzystania z urządzeń.
Do niedzieli 27 lipca KAŻDY obywatel – tak jak i reprezentowane przez obywateli organizacje społeczne, grupy nieformalne i podmioty prawne – może wziąć udział w konsultacjach społecznych projektu. Efekty konsultacji zostaną wykorzystane do opracowania ostatecznego kształtu Oceny Skutków Regulacji oraz powinny być brane pod uwagę przez posłów, senatorów i Prezydenta RP w dalszych decyzjach legislacyjnych, w tym w pracach nad konkretnym brzmieniem przepisów w toku komisji sejmowych i senackich.
Dla osób, które są zainteresowane udziałem, przygotowaliśmy specjalny poradnik. Znajdziecie w nim krok po kroku wskazówki, jak rozpocząć przygodę z konsultacjami, w jaki sposób wypełnić ankietę, a także – jako wzór – nasze stanowisko złożone w konsultacjach.
2. Konfederacja mówi „sprawdzam” Koalicji
Z kolei do soboty 26 lipca trwają konsultacje projektu o likwidacji TVP Info oraz zniesieniu opłat abonamentowych.
Przypomnijmy, że likwidację TVP Info i skończenie z propagandą w mediach publicznych obiecywała Koalicja Obywatelska. „Sprawdzam” postanowili powiedzieć posłowie Konfederacji i złożyli w Sejmie projekt ustawy tożsamy z tym, co dziś rządzący obiecywali za rządów PiS. Choć trudno odmówić wnioskodawcom argumentów, to czy aby na pewno powinniśmy wyrzucać media publiczne do kosza, zamiast je naprawiać? Swoją opinią w tej sprawie możecie również podzielić się na stronach Sejmu.
Właściwy projekt i ankietę konsultacyjną znajdziecie wchodząc przez stronę główną Sejmu, wybierając zakładkę Konsultacje społeczne na dole strony sejm.gov.pl. Następnie na liście projektów wyszukajcie interesujących Was. W tym przypadku to Poselski projekt ustawy o zniesieniu opłat abonamentowych i likwidacji TVP Info o sygnaturze konsultacyjnej RPW/21347/2025 i numerze druku 1488.
3. Samorządowcy znów na wiele kadencji?
Do Sejmu trafił projekt też ustawy, który znosi limit dwóch kadencji na stanowiskach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Chodzi o poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy o sygnaturze RPW/22565/2025.
W efekcie dwukadencyjności po kolejnych wyborach funkcję miało stracić nawet 1600 samorządowców. Niektórzy z nich rządzą swoją gminą od 20 lat. Przeciwnicy ustawy mówią, że to betonowanie samorządowych układów. Zwolennicy – że to przywrócenie demokracji.
Jakie jest Wasze stanowisko? Do 7 sierpnia posłowie i urzędnicy w Sejmie czekają na opinie obywateli i organizacji w tej sprawie!
4. Co jeszcze w konsultacjach?
- do 24 lipca trwają konsultacje projektu zmian w pieczy zastępczej (sygnatura: RPW/20956/2025),
- do 26 lipca można wypowiedzieć się na temat: planów zmian w Funduszu Transformacji Regionu Bełchatowskiego (RPW/21476/2025), likwidacji Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 (RPW/21479/2025) oraz zniesienia opłat za udostępnienie danych z rejestru cen nieruchomości (RPW/21500/2025),
- do 1 sierpnia Sejm czeka na stanowiska ws. projektu ustawy o czasowym zakazie wjazdu obywateli państw trzecich do Rzeczypospolitej (RPW/22187/2025),
- do 7 sierpnia komentować można propozycję ustanowienia maksymalnych cen energii dla gospodarstw domowych (RPW/22795/2025),
- do 8 sierpnia można z kolei wypowiadać się na temat pomysłu utworzenia instytucji Rzecznika Praw Rolnika (RPW/22972/2025).
5. Czy Państwa udział w procesie legislacyjnym może coś zmienić?
Gwarancji nie ma, ale próbować warto. Raport z konsultacji i Wasze uwagi trafią do posłów przed pracami w komisji i ostatecznym głosowaniem. To, co Państwo napiszecie zostanie też wzięte pod uwagę przez urzędników Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji, którzy będą pracować nad ostateczną, niezależną od polityków oceną projektu.
Co najważniejsze – mamy pierwsze precedensy, że to ma prawo zadziałać. Konsultacje działają zaledwie od kilku miesięcy, ale już wiemy, że w tych przypadkach, w których zaangażowało się szczególnie wielu obywateli – ich opinie znalazły odzwierciedlenie na sali sejmowej. Najpopularniejszy projekt dotyczący obowiązkowych badań dla myśliwych skomentowało 8300 osób. Przeciwko ustawie było 52% uczestników konsultacji. Projekt przepadł na Sali sejmowej – dokładnie większością 52% głosów.
Innym budzącym duże emocje był ten o jawności cen deweloperskich, udział wzięło 6200 osób. Za było aż 97% głosujących w konsultacjach. Na sali sejmowej przeszedł on, uwaga, jednogłośnie! Wstrzymało się od głosu tylko 2 posłów, a „za” byli wszyscy od prawa do lewa. Okazało się, że przy tak dużej mobilizacji i tak jednoznacznym poparciu dla ustawy politycy muszą brać opinię pod uwagę przede wszystkim opinię zaangażowanych obywateli.
6. Chcesz wiedzieć więcej?
W kolejnych edycjach naszego newslettera będziemy nie tylko informować o ciekawych projektach, ale też prezentować Państwu w różnej formie wskazówki, jak zabierać głos w ich konsultacjach. Mamy nadzieję, że to początek rewolucyjnej zmiany!
Zadanie „Sejm – nowe otwarcie. Monitoring systemu konsultacji społecznych aktów prawnych w Polsce” realizowane jest przez Klub Jagielloński dzięki finansowaniu ze środków Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO Priorytet 3. Ten utwór, z wyjątkiem zdjęć, jest udostępniony na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Ignacy Dylak
Piotr Trudnowski
