Pilawa: Populizm i ultraliberalne rozumienie roli Kościoła mogą przyćmić konkretne postulaty Polski 2050

„Polska 2050 zaprezentowała dokument dotyczący relacji Kościoła i państwa. Analiza „Państwo i Kościół na swoje miejsca” liczy 48 stron, jedynie osiem linijek tekstu przeznaczonych jest na ocenę wspólnototwórczej działalności Kościoła i jego roli we współczesnej Polsce. Dokument przyjmuje niemal wyłącznie perspektywę prawno-instytucjonalną. Nie dowiadujemy się więc, jak proponowane zmiany wpłyną na sytuację Kościoła” – mówi Konstanty Pilawa, redaktor naczelny czasopisma „Pressje”, dla „Przewodnika katolickiego” o wystąpieniu Szymona Hołowni na temat relacji między państwem a Kościołem.

„Nadrzędny postulat, aby oddzielić instytucjonalną rzeczywistość państwa i Kościoła, jest oczywiście słuszny. Czy jednak katolicy mogą dawać wiarę pomysłom ruchu politycznego, który sprowadza rolę Kościoła do prywatnej sfery duchowej i akcji charytatywnych? Na stronie 5 czytamy: „Sugerujemy, że zmiany […] nie powinny jednak w żadnym razie prowadzić do eskalacji postaw wrogich wobec Kościoła Katolickiego. Przeciwnie, chodzi o to, by sprawy duchowe pozostawić w prywatnej sferze”. Tymczasem religia chrześcijańska jest religią publiczną. Kościół to przecież z greki ekklesia, a więc wolna wspólnota manifestująca swoje przywiązanie do Chrystusa nie tylko w zaciszu budynku sakralnego lub domu, ale wszędzie – w pracy, w działalności gospodarczej i polityce” – komentuje Pilawa.

„Według Polski 2050 decyzja o nauczaniu religii powinna spoczywać na radzie pedagogicznej, samorządzie uczniowskim i rodzicach, a katecheza być współfinansowana przez Kościół, samorząd i budżet centralny. Jest to zapewne pomysł ciekawy i warty dyskusji. Potencjalnie największą jego zaletą jest konieczność bezpośredniego i również materialnego zaangażowania rodziców w edukację religijną ich dzieci. Kościół to przecież nie tylko księża, ale i świeccy. Postulat wymaga jednak dyskusji z samym Kościołem. Ostatecznym celem z perspektywy katolika powinna być przecież troska o nieutrudniony dostęp do lekcji religii” – uważa Pilawa.

„Likwidacja zaś Funduszu Kościelnego oraz namysł nad alternatywnymi formami finansowania m.in. składek na ubezpieczenia społeczne księży to kierunkowo słuszne postulaty, niemniej wymagające pogłębionego namysłu i badań, których w opracowaniu Hołowni brakuje” – komentuje Pilawa.

„Dlatego też ogólny kierunek zarysowanych postulatów przez ruch Szymona Hołowni uważam za słuszny, a także zgodny z katolicką nauką społeczną. Dziś Kościół w Polsce musi stać się bardziej ewangeliczny, a mniej korporacyjny. Ograniczenie jego często nieformalnych przywilejów może przynieść dla wspólnoty kościelnej nie tylko większą wiarygodność w oczach świata, ale i odnowioną zdolność do głoszenia Ewangelii” – ocenia Pilawa.