80 Horyzont Jagielloński
Poniżej prezentujemy skrót informacji z najnowszego Horyzontu Jagiellońskiego. To publikowany cyklicznie przegląd najważniejszych faktów, analiz i komentarzy z ostatniego tygodnia.
1. Polska (Bartosz Bieliszczuk)
1.1. Radomska fabryka broni wejdzie na rynek amerykański
Radomska Fabryka Broni ma zamiar powalczyć o cywilny rynek broni w USA. Na rynek amerykański trafić ma m.in. karabinek Radom-Sport. Obecnie Fabryka prezentuje swoje produkty na targach Shot Show w Las Vegas.
1.2. Piechociński przedstawi plan dla „frankowiczów”
W sobotę w kilku miastach Polski (m.in. Krakowie, Gdańsku, Łodzi) miały miejsce protesty osób zadłużonych we frankach szwajcarskich. W Warszawie zebrali się oni przed Pałacem Prezydenckim. Premie Ewa Kopacz stwierdziła, że w sporze klienci-banki stoi po stronie kredytobiorców, jednak – jak podkreśliła – poparcie to nie będzie udzielane kosztem budżetu państwa, ale banków. Natomiast wicepremier i minister gospodarki, Janusz Piechociński zapowiedział, że w tą środę zaprezentuje rozwiązanie dla „frankowiczów”, opracowane przez „czołowych polskich ekonomistów”.
Dodatkowe linki:
2. Grupa Wyszehradzka (Łukasz Kołtuniak)
2.1. Czechy: Korona traci na wartości względem dolara
Kurs czeskiej korony względem dolara osiągnął rekordowo niski poziom 25:1. Zdaniem analityków jest to efekt zdecydowanie szybszego wzrostu amerykańskiej gospodarki niż europejskiej. Czescy analitycy zwracają uwagę, że o kryzysie strefy euro świadczy choćby najnowszy pakiet anty-deflacyjny Europejskiego Banku Centralnego. Tymczasem w USA Bank Centralny rozważa nawet podniesienie stóp procentowych. Obniżenie kursu korony względem dolara uderza przede wszystkim w Czechów planujących wyjazd za ocean.
2.2. Węgry-USA: nowe otwarcie?
Po ustanowieniu nowych ambasadorów węgierskiego w USA i amerykańskiego na Węgrzech, węgierski minister spraw zagranicznych Peter Szijarto ogłosił „nowy rozdział” w relacjach między oboma państwami. Stosunki węgiersko-amerykańskie były skrajnie napięte po amerykańskich oskarżeniach Budapesztu o odchodzenie od demokracji oraz zarzutach korupcyjnych względem węgierskich urzędników. Obecnie z obu stron padają zdecydowanie pojednawcze deklaracje.
3. Wschód (Igor Keller)
3.1. Burza po słowach Grzegorza Schetyny
Polski Minister Spraw Zagranicznych Grzegorz Schetyna stwierdził w wywiadzie dla Polskiego Radia, że obóz koncentracyjny Auschwitz–Birkenau został wyzwolony przede wszystkim przez Ukraińców. Wypowiedź szefa Polskiego MSZ była odpowiedzią na krytykę ze strony rosyjskiej za to, że Rząd RP nie zaprosił Władimira Putina na obchody 70. rocznicy wyzwolenia obozu. Przy okazji wspomniano, że organizatorami uroczystości są Państwowe Muzeum w Oświęcimiu oraz Międzynarodowy Komitet Oświęcimski i w tym roku przedstawiciele państw-gości uroczystości nie otrzymali ani jednego osobistego zaproszenia. Wg szefa polskiej dyplomacji rosyjska strona sama zdecydowała, że w uroczystościach nie weźmie udziału Prezydent Putin. Ukrainę na obchodach, które odbędą się 27 stycznia, będzie reprezentował Prezydent Petro Poroszenko.
3.2. Kolej wysokich prędkości połączy Pekin z Moskwą
Władzę Chińskiej Republiki Ludowej zamierzają wybudować kolej wysokich prędkości z Pekinu do Moskwy. Wartość inwestycji ocenia się na 1,5 bln CNY (243 mld USD). Ogólna długość trasy wyniesie około 7000 km. Szlak będzie przebiegać przez Kazachstan, a podróż nie będzie trwać dłużej niż 2 dni. Projekt ten jest elementem szerszej strategii Państwa Środka, mającej na celu eksport własnej technologii nowoczesnej kolei do innych krajów. Informacja o planowanej inwestycji pojawiła się na tle ochłodzenia wzajemnych relacji między Stanami Zjednoczonymi, Unią Europejską a Federacją Rosyjską. Nie jest to pierwsza inwestycja chińskich władz związana z rozwojem sieci kolejnictwa pomiędzy dwoma krajami. We wrześniu 2014 roku pojawiła się informacji, iż Pekin planuje wydać 27 mld USD na modernizację trasy kolejowej do granicy z Rosją.
4. Bliski Wschód (Sebastian Szydłowski)
4.1. Śmierć króla Arabii Saudyjskiej.
W nocy z czwartku na piątek zmarł król Abdullah bin Abdulaziz Al Saud. Oficjalnie panował od 2005 roku, jednak w praktyce władzę pełnił już wcześniej, gdyż poprzedni król Fahd nie był w stanie rządzić z powodów zdrowotnych po doznanym w 1995 roku udarze mózgu. Następcą króla Abdullaha został brat, Salman bin Abdulaziz Al Saud, który został naznaczony na tą funkcję przez samego króla, aby uniknąć konfliktów o sukcesje po jego śmierci. Król Abdullah był poważany wśród swoich poddanych, przede wszystkim za pobożność i unikanie luksusu. Uważany też za reformatora, gdyż przeprowadził kilka reform ekonomicznych i zwiększających prawa kobiet, jednak ciężko to nazwać przełomem w kraju, gdzie nadal nie mogą one np. prowadzić samochodu.Po śmierci króla odnotowano skoki cen ropy naftowej na światowych rynkach. Arabia Saudyjska posiada około jedną piątą wszystkich zasobów ropy na świecie i jest jej czołowym eksporterem. Wiodącą religią królestwa jest sunnicki Islam.
4.2. Śmierć przywódcy Islamistów.
Islamiści z libijskiej grupy terrorystycznej Ansar al-Sharia potwierdzili śmierć swojego lidera Mohammada al-Zahawiego. W oświadczeniu, które opublikowali nie podają jednak żadnych okoliczności śmierci przywódcy. Według niektórych informacji al-Zahawi poniósł śmierć podczas walk z libijskimi siłami rządowymi w Benghazi w październiku ubiegłego roku. Bojownicy z grupy Ansar al-Sharia chcą wprowadzenia prawa szariatu w całej Libii.
4.3. Protesty w stolicy Jemenu.
Około 10 tysięcy ludzi zebrało się w Sanie, stolicy Jemenu, gdzie od kilku dni mają miejsce protesty przeciwko rebeliantom z szyickiego ruchu Huti, którzy we wrześniu ubiegłego roku wkroczyli do Sany, przy pomocy byłego prezydenta Jemenu. Ali Abd Allah Salah został obalony w 2011 roku, po latach dyktatorskich rządów. W czwartek podał się do dymisji obecny prezydent Abd ar-Raba Mansur al-Hadi, który przez protestujących oskarżany jest o autokratyczne rządy. Do dymisji podał się również premier Chalid Bahah ze swoim rządem.
4.4. Ponad 6000 Islamskich bojowników zginęło dotychczas w walkach z koalicją.
Koalicja na czele ze Stanami Zjednoczonymi zabiła ponad 6000 dżihadystów z Państwa Islamskiego – podają Amerykanie. Służby wywiadowcze tego kraju szacują łączną liczbę bojowników na 9 do 18 tysięcy, jednak zaznaczają, że jest możliwe zwiększenie tej liczby nawet do 31 tysięcy.W ostatnim czasie doszło również do pierwszej bitwy lądowej pomiędzy żołnierzami koalicji, a dżihadystami. Informację tą potwierdził dowódca kanadyjskich sił specjalnych gen Michael Rouleau, który powiedział, że jego komandosi, wcześniej ostrzelani z moździerzy „usunęli zagrożenie przy użyciu ognia snajperskiego”.
5. Azja Pacyficzna (Ewa Strankowska)
5.1. Japonia nie dołączy do dowodzonej przez USA militarnej operacji przeciwko Państwu Islamskiemu
Premier Japonii, Shinzo Abe, ogłosił w niedzielę, że Japonia nie zamierza dołączyć do dowodzonej przez USA zbrojnej operacji przeciwko Państwu Islamskiemu, zapewniając jednocześnie gotowość do dalszego udzielania pomocy humanitarnej. Decyzja Abe, który obejmując władzę w 2012 r. deklarował zobowiązanie Japonii do wzmocnienia roli w globalnym systemie bezpieczeństwa wzbudziła zdziwienie wśród niektórych obserwatorów. Podstawą do takiego stanowiska jest pacyfistyczna konstytucja, która wyklucza udział w tego typu operacjach, co nie zmieni się nawet po wprowadzeniu projektowanych poprawek, mających na celu złagodzenie ograniczeń wojskowych. Abe podkreślił jednak, że Japonia nie zamierza wycofać się z zapowiedzianej tydzień temu oferty pomocy humanitarnej, wynoszącej ponad 200 mln dolarów, przeznaczonej dla państw walczących z Państwem Islamskim.
5.2. Premier Tajlandii pozbawiona władzy i postawiona w stano skarżenia
Tajski parlament przegłosował w piątek decyzję o pozbawieniu władzy i postawieniu w stan oskarżenia byłej już premier, Yingluck Shinawatra, pierwszej kobiety na tym stanowisku, pod zarzutem korupcji i zaniedbania oraz nieprawidłowości w systemie dopłat do produkcji ryżu. Została ona również wykluczona z polityki na okres pięciu lat. Tajscy analitycy obawiają się, że konsekwencje tej decyzji mogą pogłębić podziały w państwie zmagającym się przez dekady z poważnym kryzysem politycznym. Sama Yingluck nie przyznaje się do winy, oskarżając przedstawicieli parlamentu o realizację długoletniego planu usunięcia rodziny Shinawatra z politycznej i ekonomicznej sfery państwa. Kryzys na Tajlandii rozpoczął się w 2005 r., starciami między „czerwonymi koszulami,” zwolennikami rodziny Shinawatra oraz „żółtymi koszulami,” popierającymi Partię Demokratów.Wiosną 2010 r. konfrontacje między protestujacymi i policją pogłębiły się, co w konsekwencji doprowadziło do śmierci blisko 100 osób.
Spodobał Ci się ten artykuł? Przekaż nam choćby symboliczną darowiznę w wysokości 4 złotych. To mniej, niż kosztuje najtańszy z tygodników opinii, a nasze teksty możesz czytać bez żadnych limitów i ograniczeń.
Klub Jagielloński
Nr konta: 16 2130 0004 2001 0404 9144 0001
W tytule: „darowizna na cele statutowe: jagiellonski24”
Dziękujemy!